سالیان سال است که از چند روز پیش از رسیدن آخرین چهارشنبه سال صدای انفجار و بوی باروت به گوش‌ها و مشام می‌رسد. چهارشنبه سوری که روزی رسم بر آن بود دورهم جمع شوند و زردی خود را به سرخی آتش بدهند حال نه تنها برخی از ترس جان خود ترجیح می‌دهند در خانه بمانند بلکه در روز‌های پایانی سال به آمار کشته‌ها و قطع عضو‌ها اضافه می‌کند. استفاده از مواد محترقه در این روز آنقدر عادی شده است که دست‌فروش‌ها در خیابان بساط فروش انوع ترقه را برپا می‌کنند و حتی خرید و فروش اینترنتی مواد محترقه نیز به راحتی در دسترس است. از این رو آخرین چهارشنبه سال گردش مالی را هم برای بسیاری دارد. به خصوص آنکه بنابر گفته بهزاد ملکی رئیس اتحادیه تهیه‌کنندگان و فروشندگان مواد شیمیایی، مواد منفجره‌ای که در حال فروش است همه به صورت قاچاق از چین و هند وارد کشور می‌شود. هر چند در میان آگهی‌ها ترقه ساخت ترکیه هم دیده می‌شود.

چین به عنوان پرچمدار تولید مواد محترقه و آتش‌بازی در سطح جهان شناخته می‌شود و به دلیل هزینه‌های پایین تولید، فناوری پیشرفته و منابع فراوان، توانسته است بازار جهانی مواد محترقه را تحت تسلط خود درآورد. علاوه بر چین، کشور‌های دیگری مانند هند و برخی کشور‌های اروپایی نیز در تولید مواد آتش‌بازی فعالیت دارند، اما هیچ‌کدام به اندازه چین در این زمینه بزرگ و تأثیرگذار نیستند.

اگر سری به سایت‌های مجاز بزنید، با بازار داغ خرید و فروش مواد منفجره مخصوص چهارشنبه سوری رو به رو می‌شوید. قیمت این اقلام بسته به نوع و تعداد متفاوت است. بسته ۶۰ عددی ترقه سیگارت از ۸۰ هزار تومان تا ۱۰۰ هزار تومان در بازار اینترنتی معامله می‌شود. آبشار‌های دوقلو نیز از ۲۵ هزار تومان تا بسته ۷۲۰ عددی به قیمت ۱۹ میلیون تومان به فروش می‌رسد. آبشار مینا در بازه قیمتی ۲۵ تا ۹۵ هزار تومان، آبشار رنگی از ۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان، منور از ۴۰ تا ۸۰۰ هزار تومان، ترقه کپسولی نیز از عددی ۱۵ تا ۳۵۰ هزار تومان برای بسته ۳۶ عددی، ترقه پیازی در محدوده ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان و ترقه سوتی از عددی ۲۰ هزار تومان تا ۲۵۰ هزار تومان برای بسته ۱۲ تایی قیمت‌گذاری شده‌اند.

مواد منفجره دیگری نیز در قیمت‌های میلیونی به چشم می‌خورد که می‌توان به کهکشان ۹۰ شوت در قیمت ۹ میلیون تومان، کهکشان ۳۶ شوت به قیمت ۳ میلیون تومان و کهکشان تک شوت که ۱ میلیون تومان است، اشاره کرد.

بالن آرزو‌ها که بار‌ها سازمان آتش‌نشانی نسبت به خطر گیر کردن آنها در شاخه درختان و سیم‌های برق و در نهایت وقوع آتش‌سوزی هشدار داده است، از دانه‌ای ۴۰ هزار تومان تا ۶۰۰ هزار تومان برای بسته ده تایی، خرید و فروش می‌شود.

گردش مالی عجیب چهارشنبه سوری برای چین

مرکز آمار ایران در پاییز امسال تعداد خانوار‌های ایرانی را بیش از ۲۷ میلیون برآورد کرد. ارزان قیمت‌ترین مواد محترقه، ترقه کپسولی است که هر دانه آن ۱۵ هزار تومان به فروش می‌رسد. اگر هر خانوار یک عدد ترقه کپسولی خریداری کند، گردش مالی مواد محترقه در حداقلی‌ترین حالت آن به ۴۰۵ میلیارد تومان می‌رسد. حتی اگر نصف خانوار‌های ایرانی، بصورت متوسط ۱۰۰ هزار تومان مواد منفجره خریداری کنند، رقم آن از میلیارد هم فراتر می‌رود و به ۱ تریلیون و ۳۵۰ میلیارد می‌رسد. با برآورد این ارقام دیگر عجیب نیست که چرا بسیاری از مدت‌ها پیش از فرارسیدن اسفند ماه در تکاپوی ثبت سفارش مواد منفجره و محترقه چینی هستند یا حتی به صورت قاچاق این کالا‌ها را وارد کشور می‌کنند.