معصومه رضوی – امید روز
اگر اضطراب شما ناشی از الگوهای فکری منفی یا باورهای غلط است، رواندرمانی میتواند کمک کند.
اضطراب ممکن است به نظر برسد که ناگهان بروز کرده است، اما در بسیاری از موارد، این اضطراب توسط الگوهای فکری منفی، مهارتهای مقابلهای ضعیف یا باورهای ناخودآگاه عمیقاً ریشهدار تشدید میشود.
این جایی است که رواندرمانی یا درمان گفتاری میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
وقتی به ریشه اضطراب خود برسید — چه باورهای غلط، تجربیات گذشته یا مهارتهای اجتماعی ضعیف باشد — میتوانید از درون بهبود یابید.
در اینجا به برخی از رایجترین انواع رواندرمانی که برای درمان اضطراب مفید هستند، اشاره میکنیم:
۱. درمان شناختی-رفتاری (CBT)
درمان شناختی-رفتاری (CBT) رایجترین و اثباتشدهترین درمان برای اضطراب است. CBT به افراد کمک میکند تا باورهای غیرواقعی خود را درباره احتمال و عواقب آسیبهای احتمالی تغییر دهند و از تکنیکهای مختلف شناختی و رفتاری (مانند مواجهه با موقعیتها) استفاده کنند.
تحقیقات نشان میدهند که CBT بهویژه برای درمان اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)، اختلال اضطراب فراگیر (GAD) و اختلال استرس حاد موثر است. این درمان معمولاً کوتاهمدت (۳-۵ ماه) است و روی مشکل خاصی که فرد میخواهد حل کند، متمرکز است.
۲. درمان پذیرش و تعهد (ACT)
درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر این اصل استوار است که افکار و احساسات دردناک بخشی از تجربه انسانی هستند و تلاش برای اجتناب یا کنترل آنها فقط منجر به رنج بیشتر میشود. ACT به فرد کمک میکند تا انعطافپذیری روانی بیشتری پیدا کند و بیاموزد که افکار و احساسات دشوار را بهطور غیرقضاوتی بپذیرد. در این روش، فرد یاد میگیرد که حتی در مواجهه با احساسات دردناک، اقداماتی براساس ارزشهای خود انجام دهد.
ACT معمولاً با سایر انواع درمان ترکیب میشود و هم بهصورت فردی و هم گروهی قابل انجام است.
۳. درمان مواجههای (Exposure Therapy)
درمان مواجههای نوعی از CBT است که فرد را بهتدریج در معرض چیزهایی قرار میدهد که باعث اضطراب یا ترس او میشوند. این کار در محیطی کنترلشده انجام میشود تا فرد یاد بگیرد که اضطراب خود را مدیریت کرده و از رفتارهای اجتنابی بکاهد.
این روش برای درمان اختلالات اضطرابی مانند ترسهای خاص، اختلال وحشتزدگی، اضطراب اجتماعی، OCD و PTSD موثر است.
۴. درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی (MBCT)
درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی (MBCT) ترکیبی از مدیتیشن ذهنآگاهی و تکنیکهای سنتی CBT است که به فرد کمک میکند تا افکار و احساسات منفی خود مانند اضطراب را مدیریت کند. این درمان معمولاً بهصورت گروهی انجام میشود اما بهصورت فردی هم قابل اجرا است.
در طول MBCT، فرد یاد میگیرد که چگونه توجه خود را به لحظه حال معطوف کرده و افکار منفی خود را شناسایی و به چالش بکشد. این روش برای انواع مختلف اضطرابها موثر است.
۵. رواندرمانی پویشی (Psychodynamic Therapy)
رواندرمانی پویشی بر این باور استوار است که بسیاری از افکار و احساسات ما بهطور ناخودآگاه از تجربیات گذشته یا احساسات سرکوبشده نشأت میگیرند. در این نوع درمان، فرد به بررسی این تضادها و احساسات ناخودآگاه پرداخته و میآموزد که تصمیمات سالمتری اتخاذ کند.
۶. درمان دیالکتیکی رفتاری (DBT)
درمان دیالکتیکی رفتاری (DBT) شامل ترکیبی از درمان فردی و آموزش مهارتهای گروهی است. این روش به فرد کمک میکند تا مهارتهای تنظیم احساسات، روابط بین فردی و حل مسائل را تقویت کند. در این درمان، از تکنیکهای ذهنآگاهی مانند تنفس عمیق و آرامسازی عضلات برای کاهش اضطراب استفاده میشود.
۷. رواندرمانی بینفردی (IPT)
رواندرمانی بینفردی (IPT) بهبود روابط و عملکرد اجتماعی فرد را هدف قرار میدهد. اگر اضطراب فرد به روابط یا تعاملات اجتماعی مربوط باشد، این درمان میتواند کمککننده باشد. این روش به فرد کمک میکند تا مشکلات ارتباطی و اجتماعی خود را شناسایی و حل کند، که میتواند اضطراب را کاهش دهد.
هر یک از این روشهای درمانی میتوانند به افراد در مدیریت اضطراب کمک کنند، و بهترین درمان بستگی به شرایط و نیازهای فردی هر شخص دارد.
نویسنده: تراسی پدرسون
منبع: https://www.healthline.com
