رئیسعلی دلواری و دلیران تنگستان تفنگ برداشتند و ایستادند. رئیسعلی، جوانی که در برابر قدرت نظامی بریتانیا با امکاناتی اندک ایستادگی کرد، پرچم مقاومت را برافراشت و نام خود را در تاریخ جنوب ماندگار کرد.اما در حاشیه این حماسه، زنانی نیز بودند که کمتر دیده شدند.
زنانی که برای رزمندگان آب، مواد غذایی و فشنگ‌ها را در زیر دامن‌های خود پنهان کرده و به مبارزان می‌رساندند، از مجروحان مراقبت می‌کردند و کودکان را از آتش دور نگه داشته و به کوه ها می بردند. در روایت‌های تاریخی و محلی نیز از زنانی چون پری‌خان ، خیرالنساء، سکینه و فاطمه‌آغا نام برده شده است.
اهمیت این روایت در این است که مقاومتی که رئیسعلی رهبری کرد، تنها به چند تفنگچی محدود نشد؛ مردم دلوار نیز از مرد و زن، در این مقاومت سهم داشتند.
پرسش اینجاست: چرا تاریخ، کسی را که در میدان شلیک می‌کند بیشتر می‌بیند، اما کسانی را که در سکوت، امکان ادامه آن نبرد را فراهم می‌کنند کمتر؟
۱۲ شهریور، یادآور شهادت مردی است که نامش با مقاومت و استقلال‌خواهی مردم جنوب گره خورده است.هرچند زنان دلوار هم بخشی از این حماسه بودند، اما رئیسعلی، پرچم‌دار آن مقاومت بود. او ایستاد و جامعه را با خود همراه کرد؛ زنانی که در روزهای سخت جنگ، در کنار مردان،نگذاشتند زندگی و امید در دلوار از نفس بیافتد.
بی گمان بهترین تصویر ارزشمند آن روز این است که:رئیسعلی در خط مقدم ایستاد و زنان و مردان دلوار نگذاشتند پرچم مقاومت بر زمین بماند. هنوزهم با بیش از گذشت یک قرن وقتی نام رئیسعلی به زبان می‌آید، قصه زنانی از دلوار به که دوشادوش مردان برای حفظ خانه و خاک خود جانانه ایستادند در خاطره ها تداعی می شود.
نويسنده : سهیلا شعبانی
