تمرکز وزارت ارتباطات بر تاب‌آوری شبکه و توسعه اقتصاد دیجیتال در دولت چهاردهم

به گزارش خبرنگار امید روز، احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست خبری، با اشاره به توسعه سرمایه‌گذاری، کسب‌وکارهای نوآور، اقتصاد پلتفرمی و خدمات هوشمند، گفت: در کنار توسعه این بخش‌ها، یک سؤال اساسی وجود دارد و آن این است که از کجا بدانیم اقداماتی که انجام داده‌ایم به نتیجه موردنظر منجر شده و آیا این دستاوردها محصول سیاستگذاری بوده یا مجموعه‌ای از عوامل و متغیرهای دیگر در توسعه زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال نقش داشته‌اند.وی افزود: این موضوع در حوزه هوش مصنوعی نیز مطرح است؛ برای مثال باید بررسی شود که آیا توسعه زیرساخت‌ها به استفاده مؤثر بنگاه‌های اقتصادی در کشور منجر شده است یا خیر. همچنین باید مشخص شود حمایت از کسب‌وکارهایی که از سوی معاونت فناوری و نوآوری و مجموعه وزارت ارتباطات انجام می‌شود، تا چه اندازه به افزایش بهره‌وری و ایجاد اشتغال پایدار منجر شده است.چیت‌ساز ادامه داد: در مورد خدمات دیجیتال نیز باید پرسید آیا این خدمات در نهایت باعث کاهش زمان و هزینه مردم شده‌اند و آیا فرصت‌های اقتصاد دیجیتال در سراسر کشور گسترش یافته و به تحقق عدالت دیجیتال کمک کرده‌اند یا خیر.معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با بیان اینکه تکلیف سیاستگذار صرفاً افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی نیست، اظهار کرد: این پرسش‌های پیرامونی، حتی از افزایش سهم اقتصاد دیجیتال نیز مهم‌تر هستند و رسانه‌ها می‌توانند با طرح پرسش‌های درست، به‌موقع و باکیفیت، سمت‌وسوی توسعه را مشخص کنند.
وی با تأکید بر اهمیت سنجش در سیاستگذاری گفت: باید در این فرایند سه سطح را از یکدیگر تفکیک کنیم؛ نخست، اندازه اقتصاد دیجیتال که به ما می‌گوید اندازه و ترکیب این اقتصاد در تولید ناخالص داخلی چقدر است؛ دوم، پایش توسعه که نشان می‌دهد اقتصاد دیجیتال در چه مسیری حرکت می‌کند؛ و سوم، سیاست‌سنجی که از دو سطح دیگر مهم‌تر است و به این پرسش می‌پردازد که کدام سیاست، برای چه گروهی، با چه هزینه‌ای و تا چه اندازه مؤثر بوده است.چیت‌ساز تأکید کرد: پاسخ به این پرسش‌ها نیازمند انتشار داده‌های مبنا برای پژوهشگران، دانشگاهیان و اصحاب رسانه است تا بتوانند پرسش‌های دقیق‌تر و باکیفیت‌تری مطرح کنند.وی با اشاره به ضرورت دسترسی به داده‌های پایه گفت: اعتقاد نداریم صرفاً باید یک عدد منتشر شود؛ مرکز آمار ایران باید داده‌های خام را با رعایت ملاحظات مربوط به اطلاعات شرکت‌ها منتشر کند تا مبنایی برای سنجش‌های دقیق‌تر فراهم شود.معاون وزیر ارتباطات افزود: در این صورت می‌توان انتظار داشت سیاست‌سنجی در اقتصاد شکل بگیرد و اصحاب رسانه نیز با دسترسی به داده‌های پایه، بتوانند پرسش‌های دقیق‌تری مطرح کنند و در تعیین سمت‌وسوی توسعه نقش داشته باشند.وی رسانه‌ها و دانشگاهیان را در این فرایند مؤثر دانست و گفت: سیاست‌سنجی حلقه مکمل در فرایند توسعه و پیشرفت کشور است و رسانه‌ها و دانشگاهیان می‌توانند از این طریق نقش مؤثرتری در پیشرفت کشور ایفا کنند.
چیت‌ساز با اشاره به نمونه‌هایی از شاخص‌هایی که باید در سیاست‌سنجی مورد بررسی قرار گیرد، گفت: در حوزه ارتباطات باید علاوه بر اینکه بدانیم چه تعداد نقطه را تحت پوشش قرار داده‌ایم و آیا این پوشش به عدالت ارتباطی منجر شده است، بررسی کنیم که چه تعداد بنگاه از این اتصال باکیفیت استفاده می‌کنند.وی افزود: برای مثال باید مشخص شود توسعه فیبر نوری تا چه اندازه به ایجاد عدالت بیشتر منجر شده و آیا همچنان تمرکز در مرکز وجود دارد یا خیر. همچنین باید بررسی شود هزینه هر فعالیت اقتصادی در کشور چگونه تغییر کرده و آیا توسعه اقتصاد دیجیتال از طریق افزایش بهره‌وری، مزیت رقابتی ملی را افزایش داده است یا خیر.معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا ادامه داد: در حوزه آموزش نیز صرفاً تعداد افرادی که آموزش دیده‌اند، معیار کافی نیست؛ باید مشخص شود افراد آموزش‌دیده تا چه اندازه به اشتغال مؤثرتر و بازده مالی بالاتر برای بنگاه‌ها منجر شده‌اند، آیا این اشتغال پایدار است و آیا با نیاز بازار تناسب دارد یا خیر.چیت‌ساز گفت: هر برنامه توسعه‌ای باید مشخص کند که چه تغییری، برای چه کسانی، در چه زمانی و با چه شاخص‌هایی دنبال و محقق شده است؛ در این صورت می‌توان انتظار داشت مدیریت هوشمند بتواند مسیر پیشرفت کشور را بهتر در جهت موردنظر قرار دهد.وی درباره اقدامات انجام‌شده برای ارتقای روش اندازه‌گیری اقتصاد دیجیتال نیز اظهار کرد: جلساتمتعددی با مرکز آمار ایران برگزار شده تا متدولوژی و روش اندازه‌گیری هرچه دقیق‌تر شود و تمرکز بیشتر به سمت استفاده از داده‌های ثبتی، صورت‌های مالی شرکت‌ها، حساب‌های ملی و داده‌های قابل اتکا حرکت کند.
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه سیاست‌سنجی امکان ارزیابی دقیق‌تر سیاست‌ها را فراهم می‌کند، گفت: از طریق سیاست‌سنجی می‌توان متوجه شد کدام سیاست به هدف رسیده، کدام سیاست موفق نبوده و نیاز به اصلاح دارد و اساساً آیا رشد ایجادشده با مجموعه اقدامات ما همبستگی دارد و آیا میان مداخلات انجام‌شده و دستاوردهای حاصل، رابطه علت و معلولی وجود دارد یا خیر.وی با اشاره به تجربه رشد اقتصاد دیجیتال در دهه ۹۰ افزود: در بسیاری از موارد، رشد اقتصاد دیجیتال به عملکرد یک دستگاه دولتی یا مجموعه‌ای از همکاری‌ها نسبت داده می‌شود، اما وقتی دقیق‌تر بررسی می‌کنیم، می‌بینیم توسعه اقتصاد دیجیتال لزوماً با میزان حمایت‌های مالی دولت در لایه دوم اقتصاد دیجیتال مرتبط نبوده و رشد این بخش بیشتر ناشی از توسعه پهن‌باند و ایجاد نهادهای سرمایه‌گذاری خصوصی بوده است.چیت‌ساز خاطرنشان کرد: این نکات همان مواردی است که سیاست‌سنجی به ما یاد می‌دهد و کمک می‌کند سنجش دقیق‌تری داشته باشیم؛ همچنین عملکرد مدیران از طریق رسانه‌ها و مردم، مشاهده‌پذیرتر و قابل ارزیابی‌تر می‌شود.