اراکی ها و مسافران استان مرکزی برای تفریح و گردش به کجا بروند؟

کاروانسرای دو دهک دلیجان شما را هم به تفریح و هم در دل تاریخ می برد

عصر روز شنبه ۲۳ شهریور ماه به کاروانسرای دو دهک دلیجان رسیدیم؛ من که برای اولین بار بود می خواستم از این مکان تاریخی بازدید کنم، با تصوراتی که از بازدید از کاروانسراهای مختلف کشور در ذهن داشتم فکر می کردم اکنون با یک مکان نیمه مخروبه روبرو خواهم شد ولیکن به محض ورود به این مکان کاملا شگفت زده شده و نمی توانستم چشم از آن همه زیبایی بردارم و هر سمت را می نگریستی گویا در قسمتی از تاریخ ایستاده ای!

قدم زدن در هر یک از سراها، حیاط زیبا و دل نشین که درختان و گلهایی زیباها و درهای چوبی و شاه نشین و رویایی و استخر آب بزرگی که در وسط حیاط قرار داشت زیبایی و دلنوازی این محوطه را دو چندان می نماید.

به گفته کارشناس گردشگری سازمان میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان قدمت این کاروانسرا را بیش از ۸۰۰ سال تخمین می زنند که آن را مربوط به دوران سلجوقی می کند. بعدها در زمان صفوی این بنا مرمت و به کاروانسرا تبدیل و جزو ۹۹۹ کاروانسرای ساخته شده توسط شاه عباس صفوی لقب گرفت و کاروانسرای دودهک در سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در سال ۱۳۹۶ به منظور مرمت و بهره برداری به جناب آقای هادی جلالی (سرمایه گذار بخش خصوصی و صاحب هتل سبز کارون دلیجان) سپرده شد که ایشان دلسوزانه و با تلاش و پشتکار فراوان زندگی خود را وقف مرمت و بازسازی این کاروانسرا نموده است و اکنون در این کاروانسرا جلوه ای از هنر و فرهنگ ایرانی طنازی و خود نمایی می کند.

کاربری جدید این کاروانسرا هتلی سنتی با ۱۶ اتاق دو نفره در شاه نشین و اتاق وزیران است که به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار می‌گیرد. هر اتاق دارای مکانیزم های قدیمی به نام کورسی است که برای گرم کردن مکان مورد استفاده قرار می‌گیرد و در بین همه مردم ایران بسیار مطلوب است و گردشگران از آن شگفت زده می‌شوند.

این هتل کاروانسرا، شامل ۱۷ اتاق با ظرفیت ۵۳ نفر ، تالار با ظرفیت ۵۰۰ نفر, چایخانه، رستوران و سوییت‌های اقامتی است  که این امکانات می تواند به همراه فضای بسیار دلنشینی در دل تاریخ لحظات خوبی را برای همگان به ارمغان آورد.

کاروانسرای دودهک در شمال شرقی محلات، در مجاورت ساحل شرقی رودخانه قم‌رود و در مسیر جاده دلیجان به دهستان خورهه (نزدیک جاده آسفالته قم به دلیجان) قرار دارد.

سفر ما کوتاه است و دل کندن از این کاروانسرا بسی سخت! نگاههای آخرم را راهی دیواره های این بنا می کنم و بر خود می بالم که در استانی متولد شده ام که چنین پیشینه ای دارد و به امید آنکه به زودی بتوانم مجددا از زیباییهای این مکان گردشی-تفریحی بهره مند گردم ، سوار بر اتوبوس راهی منطقه گردشگری جاسب می شویم.

جاسب منطقه ییلاقی و بهشت گمشده استان مرکزی

تاریخ جاسب را می‌توان از دوران شاهنشاهی ساسانی پی‌برد. داستانی که ریش سفیدان روستا می‌گویند این است که در زمان شاه اردشیر بابکان سواره نظام شاه را به مراتع سرسبز دره می‌بردند تا اسب‌ها از سرسبزی فراوان بچرند و از نهر ازنا نیز بنوشند. به تدریج که بازدید سواره نظام بیشتر شد، تصمیم گرفته شد که ۹ پناهگاه در دره ساخته شود تا گله داران اسب بتوانند شب را در مکان‌های مختلف بمانند. سرانجام این نه سرپناه به‌طور دائم توسط گله داران و خانواده‌هایشان سکنی گزیدند و به آرامی به روستاهای خودشان تبدیل شدند. در طول ۲۰۰۰ سال تسخیر دائمی دو سرپناه به دلیل عدم توانایی در پرورش مواد غذایی در زمین مجاور متروکه شد، یکی از این پناهگاه‌ها در غرب کروگان قرار داشت و آثاری هنوز قابل مشاهده است، دیگری در پایین دست بیژگان و به دلیل طغیان دوره ای رودخانه همه آثار آن شسته شده‌است. با گذشت زمان و تنها هفت روستا باقی مانده‌است که تا به امروز دارند.

اولین سازه‌ها در نزدیکی قنات‌ها ساخته شدند تا آب دائمی به مزارع و برای مصارف خانگی وجود داشته باشد، زیرا با بزرگ‌تر شدن روستاها، ساختمان‌ها بر روی تراس‌های سنگی ساخته شدند که به شدت به سمت رودخانه شیب داشتند.

دهستان جاسب منطقه ای ییلاقی با کوه­ های سربه‌فلک کشیده، باغ ها و مزارع پر درخت، چشمه ها، مراتع سرسبز، درختان عظیم گردو، بادام و چنار با مناظر طبیعی و چشم اندازهای روح پرور نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

اقامت در شهرستان دلیجان منطقه نمونه گردشگری جاسب روستای وشتگان اقامتگاه بومی گردی هفت بهشت

پس از بهره مندی از زیباییهای کاروانسرای دو دهک دلیجان پس از طی مسیری، حال به روستای وشتگان جاسب رسیده ایم. وشتکان روستایی در شمال جاسب است. در این روستا درختان گردوی زیادی دیده می‌شود که برخی از آن‌ها در اثر خشکسالی از بین رفته‌اند. به همین دلیل رشته قناتی در کوچه‌باغ‌های وشتکان جاسب حفر کرده‌اند.

محل اقامت ما که قرار است در اینجا اقامتگاه بوم گردی هفت بهشت اولین اقامتگاه در منطقه گردشگری جاسب شهرستان دلیجان است که قرار است علاوه بر آشنایی با این مکان گردشگری شب را به رصد ستارگان و دوره آموزشی نجوم نیز بپردازیم.

هوای خنک این منطقه که ما را از هوای گرم تابستانی اراک دور کرده است، این سفر هرچند کوتاه را برایمان خوشایندتر می سازد.

این مکان به مساحت ۲۴۰۰ متر مربع و بنای ۵۵۰ متر مربع، مشتمل بر دو طبقه و ۵ اتاق و با ظرفیت اسکان بیش از ۲۵ نفر مسافر،  دارای امکانات و تجهیزات کامل از جمله سالن پذیرایی، رستوران سنتی آماده ارائه خدمات به مسافران  است و در جای جای این اقامتگاه اشیای سنتی که نمادی از هویت مردم این منطقه است به چشم می خورد.

در طبقه دوم این اقامتگاه رستوران سنتی است که در طبقه بالای این ساختمان قرار دارد که ایوانی با وسعت زیاد و چشم اندازی ابدی دل هر بازدیدکننده ای را مملو از مهر می کند.

نام اقامتگاه  بوم گردی هفت بهشت برگرفته از هفت روستای گردشگری است که در منطقه جاسب قرار دارد.

در شب با تلسکوپ به رصد ستارگان و آموزش نجوم توسط مدرس زیبا عراقی که از اساتید نجوم استان به شمار می رود، می پردازیم. آسمان به حدی عاری از آلودگیهای شهری است که می توانیم بسیاری از اجرام آسمانی را ببینیم و با کمک مدرس با فلسفه هر یک آشنا شویم و عظمت جهان را نظاره گر باشیم.

خیلی زود به صبح می رسیم و پس از صرف صبحانه راهی یکی دیگر از روستاهای زیبای جاسب با نام واران می شویم.

بازدید از منطقه نمونه گردشگری جاسب روستای واران

بزرگترین روستای منطقه گردشگری جاسب، روستای واران است. قدمت روستای واران متعلق به زمان ساسانیان بوده و نقل می‌کنند که شاه اردشیر اول سربازان خود را به اینجا آورده تا اسب‌های آن‌ها از رود ازنا سیراب شوند. بعدازآن با رفت‌وآمد بیشتر سربازان به این منطقه، نه استراحتگاه ساخته شد که به مکان‌های سکونت دائمی تغییر پیدا نمودند. این منطقه ییلاقی با کوه های استوار و برافراشته، باغ‌ها و مزارع پردرخت، چشمه ها ، مراتع سرسبز و خرم ، درختان عظیم گردو و بادام و چنار با مناظر بدیع و چشم‌اندازهای دلپذیر ، چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌سازد. در فصول گرما این منطقه مکان مناسب و مطلوبی برای سپری نمودن اوقات فراغت و لذت بردن از طبیعت محسوب می‌گردد. روستاى واران جاسب محل قرارگیری غار سى جُن است. علت نام‌گذاری نیز اعتقاد اهالی به غیب شدن سی جوان در این غار می‌باشد.

این روستا که دارای بافت بسیار زیبا و چشم نوازی است، مملو از درختان گردو می باشد و بر اساس یک رسم قدیمی صاحبان این درختان همیشه تعدادی گردو از درختها چیده و در پای درختان خود قرار می دهند تا رهگذران نیز بتوانند از گردوهای این درختان نیز بهره مند گردند.

برخی از خیابانهای این روستا با نامهایی همچون خیابان مجلس، خیابان دولت و … نامگذاری شده اند.

به محله پاچنار می رویم در آنجا دو درخت تنومند ۴ هزار ساله چنار در کنار سایر درختان خودنمایی می کنند که بر روی تنه هر درخت می توان زیباییهایی را با اشکال مختلف کشف نمود.

به خیابان استخر می رویم که کارشناس گردشگری علت نامگذاری این خیابان را وجود چشمه ها و استخرهای آب در این خیابان عنوان می کند. مهمان نوازی مردم این روستا در حدی است که برخی از باغداران باغ خود را در اختیار بازدیدکنندگان از این روستا بدون دریافت حتی ریالی و کاملا به صورت رایگان قرار می دهند تا گردشگران هم ساعات خوشی را در این روستا سپری کرده باشند و هم از میوه های باغ بهره مند شوند.

شهاب سنگ نراق یک هدیه آسمانی

مقصد بعدی بازدید تور خبرنگاری ما اولین موزه شهاب سنگ ایران در مکان فرود آن است که در شهر نراق واقع شده است که به همت پروفسور ایرج عشقی دانشمند ایرانی مقیم آلمان احداث شده است.

دانستن پیشینه شهاب سنگ نراق همگان را بیش از پیش دلباخته بازدید از این موزه شهاب سنگ می نماید.

سال ۱۳۵۳ هجری شمسی در اثر اصابت یک شهاب سنگ با سقف یکی از کلاس‌های مدرسه معصومی حفره‌ای در سقف شکل گرفت. ۳۹ سال بعد پروفسور ایرج عشقی به‌طور اتفاقی مقاله‌ای را که توسط جعفر سپهری منتشر شده بود، مطالعه کرد. این مقاله ماجرای شهاب‌سنگ نراق و عکس‌های محل برخورد آن را در بر داشت. با تلاش‌های پروفسور ایرج عشقی و مسئولان وقت شهر نراق از سال ۱۳۹۲ هجری شمسی موزه شهاب سنگ نراق در محل برخورد شهاب‌سنگ شکل گرفت.

شهاب‌سنگی که به مدرسه برخورد کرده بود، یک شهاب‌سنگ سه کیلوگرمی است. این شهاب‌سنگ که سقف مدرسه‌ را سوراخ و قطری حدود ۲۰ سانتی‌متر ایجاد کرده بود، در حال حاضر همراه با حدود ۲۰ نمونه شهاب‌سنگ دیگر از سراسر دنیا در موزه شهاب سنگ نراق نگهداری می‌شود. بازدید از این موزه جذاب برای عموم مردم خصوصا علاقه‌مندان به نجوم و اخترشناسی آزاد است.

بوم‌گردی نراقیها واقع در دل بافت تاریخی شهر نراق

یکی از با کیفیت آرین بوم‌گردی های استان مرکزی واقع در شهر تاریخی نراق، بوم گردی نراقی ها است که در آنجا ساعتی را برای رفع خستگی و بهره مندی از توضیحات کارشناسان از شهر تاریخی نراق مهمان می شویم به صرف یک نوع کاچی که متشکل از ۱۵ نوع ادویه بسیار مقوی است و توسط یک آپز نمونه و مطرح کشوری طبخ می گردد، که تمام خستگی این سفر را از تنمان خارج می سازد.

پس از آن از چندین مکان قدیمی شهر نراق و بازار نراقیها بازدید می کنیم که هر یک خاطرات خوشی را برایمان رقم می زند و سپس راهی غار چال نخجیر که دومین غار زنده جهان است می شویم.

غار چال نخجیر دلیجان دیدنی ترین غار زنده جهان

با خودم فکر می‌کردم استان مرکزی  دیگر چه جاذبه‌هایی می‌تواند داشته باشد تا اینکه لیدر تور تا با چشمان خودت غاری را می بینی که ترک‌ها و آسیب‌ها در آن معنایی ندارند، این غار زنده است و باید آن را دید.

این غار مرموز و عجیب به خاطر انفجاری که در سال ۱۳۶۷ نزدیکی دهانه آن پیش آمد، توسط کارگران کشف شد. این غار بین راه دلیجان به نراق و در استان مرکزی قرار دارد. غار نخجیر نراق در دامنه کوه تخت و در منطقه‌ای به نام «چال نخجیر» واقع شده است. چال نخجیر به منطقه‌ای گود می‌گویند که شکارچی‌ها برای شکار راحت‌تر، حیوانات را به این چال هدایت می‌کردند.

غار نخجیر نراق، به دوره سوم زمین‌شناسی برمی‌گردد و قدمتی طولانی دارد. در اصل قدمت این غار به بیش از ۷۰ میلیون سال قبل برمی‌گردد. نخجیر یکی از غارهای آهکی و زنده دنیاست که از ۳ طبقه تشکیل شده است. تصورش را بکنید! غار ۳ طبقه!

انگار آهک‌ها می‌خواستند یک آپارتمان لوکس و طبیعی ۳ طبقه بسازند. به خاطر این به غار نخجیر دلیجان غار زنده می‌گویند که اگر بخشی از آن ترک بردارد، دوباره ترمیم می‌شود.

۹۵% از دیوارهای غار نخجیر دلیجان از رسوبات آهکی پوشیده شده و باقی آن یعنی ۵% از دیوارها سنگی هستند. تا به امروز حدود ۱۳۰۰ متر از غار برای اینکه من و شما بتوانیم از آن بازدید کنیم، ایمن‌سازی شده است. برای بازدید راحت‌تر هم آن را کفپوش کرده‌اند و بیشتر بخش‌ها نورپردازی دارد.

کارشناسان معتقد هستند این غار به خاطر حرکت گسل معکوسی شکل گرفته که در منطقه «کاستی واران» قرار دارد. پس غار نخجیر دلیجان یک غار طبیعی است که در اثر یک حادثه شکل گرفته است. همین موضوع هم باعث شده این غار به یکی از مکان‌های دیدنی و طبیعی استان مرکزی تبدیل شود.

این غار دارای چندین تالار است که هر تالار با توجه به شکل و شمایل و موقعیت سنگهای دیواره غار نام گذاری شده است و سنگها و دیواره های این غار هر ۱۰۰ سال به میزان ۲ و نیم سانتی متر رشد می نمایند.

از جمله زیبایی‌های دیدنی غار نخجیر دلیجان می‌توان منشور‌ها ، اسفنج‌های بلورین و باغ‌های مرجانی، حوضچه‌های مختلف و دالان‌ها هستند که در بخش‌های مختلف غار قرار دارند. سفر به این غار اصلا کسل‌کننده نیست چون به هر طرف که سرتان را برگردانید، جلوه‌ای از زیبایی طبیعی را می‌بینید و به جز تور ما بازدیدکنندگان زیادی اعم از زن و مرد، پیر و جوان و کودک در حال بازدید از این غار هستند.

این غار آخرین مکان برای بازدید ما بود و پس از صرف ناهار در یک مجتمع بسیار زیبا راهی اراک شدیم. این سفر گرچند کوتاه، کوله باری از اطلاعات و تجربه برای هر یک از خبرنگاران به یادگار گذاشت و امید است همه ما اهالی رسانه بتوانیم چنین مکانهای ارزشمندی را به سایر شهروندان و مردم خوب کشورمان معرفی کرده تا همگان بتوانند از این امکانات تفریحی-گردشگری فاخر و ارزشمند بهره مند گردند.