در یکسال اخیر، یعنی از ابتدای دوره تصدی سید علی مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، مجموع تأمین مالی از این ۳ مسیر به یک هزار و ۸۷۳.۳ هزار میلیارد تومان رسیده است که شامل یک هزار و ۱۹۴.۵ هزار میلیارد تومان از طریق انتشار اوراق بدهی، ۶۵۳ هزار میلیارد تومان از طریق ابزارهای سرمایهای و ۲۵.۸ هزار میلیارد تومان از طریق تأمین مالی جمعی است.
بیشترین سهم از تأمین مالی بازار سرمایه به اوراق بدهی اختصاص یافت
بررسی دادههای آماری نشان میدهد اوراق بدهی همچنان بزرگترین مسیر تأمین مالی از بازار سرمایه در دوره فعالیت دولت چهاردهم بوده است.
از ابتدای دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، مجموع اوراق منتشرشده به یک هزار و ۶۶۷.۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.
از این میزان، یک هزار و ۴۲۰.۳ هزار میلیارد تومان مربوط به ناشران دولتی، ۲۱۷.۹ هزار میلیارد تومان مربوط به ناشران غیردولتی و خصوصی و ۲۹.۳ هزار میلیارد تومان مربوط به شهرداریها بوده است.
بر این اساس، حدود ۸۵ درصد از تأمین مالی انجامشده از مسیر اوراق بدهی به ناشران دولتی اختصاص داشته است. سهم بخش غیردولتی و خصوصی حدود ۱۳ درصد و سهم شهرداریها حدود ۲ درصد بوده است.
در بخش دولتی، مرابحه عام با یک هزار و ۲۶۲.۴ هزار میلیارد تومان بیشترین حجم انتشار را به خود اختصاص داده است. پس از آن، اسناد خزانه اسلامی با ۱۵۲ هزار میلیارد تومان و سلف موازی استاندارد با ۵.۹ هزار میلیارد تومان قرار دارند.
در بخش غیردولتی و خصوصی نیز مرابحه با ۷۳ هزار میلیارد تومان بیشترین سهم را داشته است. پس از آن، سلف موازی استاندارد با ۴۸.۹ هزار میلیارد تومان، اوراق گام با ۴۷ هزار میلیارد تومان، اجاره با ۴۵.۳ هزار میلیارد تومان و مرابحه کوچک و کوتاهمدت با ۳.۷ هزار میلیارد تومان قرار گرفتهاند.
تأمین مالی سرمایهای به ۱,۰۴۹.۶ هزار میلیارد تومان رسید
دومین مسیر تأمین مالی در دوره دولت چهاردهم، استفاده از ظرفیت ابزارهای سرمایهای بوده است. بر اساس آمار، تأمین مالی از این مسیر تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ به یک هزار و ۴۹.۶ هزار میلیارد تومان رسیده است.
در این بخش، سود انباشته و اندوختهها با ۸۳۸.۷ هزار میلیارد تومان بیشترین سهم را داشتهاند. پس از آن، مطالبات حالشده و آورده نقدی با ۱۹۱.۶ هزار میلیارد تومان و آورده نقدی با سلب حق تقدم با ۱۹.۳ هزار میلیارد تومان قرار دارند.
بر این اساس، حدود ۸۰ درصد از تأمین مالی انجامشده از محل ابزارهای سرمایهای از طریق سود انباشته و اندوختهها، حدود ۱۸ درصد از محل مطالبات حالشده و آورده نقدی و حدود ۲ درصد از محل آورده نقدی با سلب حق تقدم انجام شده است.
بر اساس آمار عملکرد بازار سرمایه، در یکسال اخیر، یعنی از ابتدای دوره تصدی سید علی مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، در مجموع ۱,۸۷۳.۳ هزار میلیارد تومان از طریق اوراق بدهی، ابزارهای سرمایهای و تأمین مالی جمعی در بازار سرمایه تأمین شده است. در این مدت، یک هزار و ۱۹۴.۵ هزار میلیارد تومان از طریق انتشار اوراق بدهی، ۶۵۳ هزار میلیارد تومان از طریق ابزارهای سرمایهای و ۲۵.۸ هزار میلیارد تومان از طریق تأمین مالی جمعی تجهیز شده است.
بر این اساس، انتشار اوراق بدهی با سهم حدود ۶۴ درصدی، بیشترین سهم از تأمین مالی بازار سرمایه در دوره تصدی وزیر امور اقتصادی و دارایی را به خود اختصاص داده است. ابزارهای سرمایهای نیز حدود ۳۵ درصد از مجموع تأمین مالی این دوره را تشکیل دادهاند و تأمین مالی جمعی با سهم حدود ۱.۴ درصد در رتبه بعدی قرار گرفته است. مجموع تأمین مالی انجامشده از ابتدای دوره تصدی دکتر مدنیزاده، ۶۸ درصد کل تأمین مالی ثبتشده از ابتدای دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ بوده است.
دو مفهوم متفاوت افزایش سرمایه و تامین مالی
در بررسی آمار افزایش سرمایه، میان «افزایش سرمایه» و «تأمین مالی» باید تفکیک قائل شد. مجموع افزایش سرمایه ثبتشده از ابتدای دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، با احتساب مازاد تجدید ارزیابی، به یک هزار و ۹۳۷.۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.
از این میزان، ۸۸۸.۱ هزار میلیارد تومان مربوط به مازاد تجدید ارزیابی داراییهاست. این رقم به دلیل آنکه بهطور مستقیم به معنای ورود منابع جدید به شرکت نیست، در محاسبه تأمین مالی از طریق ابزارهای سرمایهای لحاظ نمیشود.
بر این اساس، رقم یک هزار و ۴۹.۶ هزار میلیارد تومان بیانگر تأمین مالی از محل افزایش سرمایه از مسیر مطالبات حالشده و آورده نقدی، آورده نقدی با سلب حق تقدم و سود انباشته و اندوختههاست.
تأمین مالی جمعی برای یک هزار و ۸۹۶ طرح
تأمین مالی جمعی نیز در دوره دولت چهاردهم یکی دیگر از مسیرهای تجهیز منابع بوده است. بر اساس آمار، از ابتدای دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، یک هزار و ۸۹۶ طرح از طریق این سازوکار تأمین مالی شده و مبلغ مشارکت در این طرحها به ۳۸.۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.
مقایسه تعداد طرحها با منابع جذبشده نشان میدهد تأمین مالی جمعی در این دوره برای تعداد قابل توجهی از طرحها مورد استفاده قرار گرفته است. سهم این ابزار از مجموع تأمین مالی ۲ هزار و ۷۵۵.۶ هزار میلیارد تومانی بازار سرمایه حدود ۱.۴ درصد بوده است.
تأمین مالی بازار سرمایه در مسیر رشد قرار گرفت
آمار ۵ سال اخیر نیز روند افزایش تأمین مالی از بازار سرمایه را نشان میدهد. مجموع تأمین مالی ثبتشده در سال ۱۴۰۰ معادل ۴۴۸ هزار میلیارد تومان بود که این رقم در سال ۱۴۰۱ به ۵۹۲ هزار میلیارد تومان، در سال ۱۴۰۲ به ۷۸۴ هزار میلیارد تومان، در سال ۱۴۰۳ به یک هزار و ۱۵۷ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۴ به یک هزار و ۵۳۶ هزار میلیارد تومان رسید.
همچنین از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۱۸ مرداد، ۴۶۳ هزار میلیارد تومان تأمین مالی از بازار سرمایه انجام شده است.
این روند نشان میدهد ظرفیت بازار سرمایه برای تجهیز منابع در سالهای اخیر افزایش یافته و در دوره دولت چهاردهم نیز استفاده از ابزارهای مختلف تأمین مالی ادامه داشته است.
۴۸ شرکت در بورس تهران و فرابورس عرضه اولیه شدند
در کنار تأمین مالی، ورود شرکتهای جدید به بازار سرمایه یکی دیگر از شاخصهای عملکرد این بازار در دوره دولت چهاردهم بوده است.
بر اساس آمار ارائهشده، از ابتدای دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، ۴۸ شرکت در بورس تهران و فرابورس ایران عرضه اولیه شدهاند. از این تعداد، ۱۴ شرکت در بورس تهران و ۳۴ شرکت در فرابورس ایران عرضه اولیه شدهاند.
ارزش عرضههای اولیه این ۴۸ شرکت، بر اساس ارقام مندرج در جدول و با توجه به اینکه مبالغ این بخش به ریال ثبت شدهاند، در مجموع به ۱۸۶.۴۶ هزار میلیارد ریال رسیده است. این رقم معادل حدود ۱۸.۶۵ هزار میلیارد تومان است.
بزرگترین عرضه اولیه این دوره از نظر ارزش، مربوط به پتروشیمی اروند با ارزش ۲۲.۵ هزار میلیارد ریال بوده است. پس از آن، فولاد سیرجان ایرانیان با حدود ۱۹.۶ هزار میلیارد ریال و گروه مالی نماد غدیر با حدود ۱۰.۵ هزار میلیارد ریال قرار دارند.
همچنین ارزش عرضه اولیه گروه مالی مهرگان تأمین پارس حدود ۹.۲۵ هزار میلیارد ریال و رینگ اسپرت نور نیریز حدود ۸.۹۹ هزار میلیارد ریال بوده است.
از نظر تعداد عرضههای اولیه، صنعت سرمایهگذاریها با ۵ شرکت و صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر نیز با ۵ شرکت، بیشترین تعداد شرکتهای عرضهشده را به خود اختصاص دادهاند. پس از این ۲ صنعت، گروههای زراعت و خدمات وابسته و فلزات اساسی هر کدام با ۴ شرکت قرار دارند.
بررسی فهرست عرضههای اولیه همچنین نشان میدهد شرکتهای جدید از طیف متنوعی از صنایع شامل سرمایهگذاری، صنایع غذایی، زراعت، فلزات اساسی، دارویی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، انرژی، خودرو، ساختمان و سایر حوزهها وارد بازار سرمایه شدهاند.
