به گزارش امید روز (تارا حیدری) در روایات، اشاعه کننده فحشاء همچون انجام دهنده آن معرفی شده و ایستادن بر تلی از آتش و بیرون شدن از ولایت الهی و شیوع بیماریهائی که در پیشینیان نبوده را از پیامدهای آن بیان کرده است. همچنین در این روایات برای اشاعه فحشاء زمینههایی چون ترک امر به معروف و نهی از منکر و افشاء اسرار مؤمنان ذکر شده است.
در فقه و حقوق تاکید شده تجسس در زندگی دیگران و افشای جرم آنان اگر گفتن آن مصلحتی نداشته باشد از مصادیق اشاعه فحشا محسوب میشوند و چنین کاری بدون مجوز شرعی حرام و مرتکب آن مستحق عقوبت است و انجام آن به وسیلۀ قول در امور منافی عفت در صورتی که قَذف محسوب شود، موجب ثبوت حدّ قذف است. طبق ماده ۷۴۲ قانون جرایم رایانهای، هرکس به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
اشاعه فحشا در اصطلاح عبارت است از هرگونه گفتار و کرداری که موجب ترویج و یا کمک به انتشار گناهان کبیره در بین مومنین شود هر چند که در برخی موارد قصد انتشار در کار نبوده اما نتیجهای که میدهد همان باشد.
اشاعه در لغت به معنای فاش کردن، رواج دادن، گسترش دادن و تقویت نمودن است. و منظور از فحشا، افعال یا گفتاری است که زشتی آنها بزرگ و آشکار است.
قرآن کریم در آیه ۱۹ سوره نور نه تنها برای اشاعه کنندگان فحشاء، که حتی کسانی که در دل این عمل را دوست دارند هرچند اقدامی نکردهاند، وعده عذاب دردناک در دنیا و آخرت داده است. این تأکید قرآن بر عذاب درباره هر فردی است که دست به اشاعه فحشاء میزند. طبق نظر برخی از مفسرین اشاعه فحشا در قرآن کریم، غالبا در مورد انحرافات جنسی استعمال میشود. اما عدهای دیگر معتقدند هرگونه رفتار و گفتار زشتی مصداق اشاعه فحشاء است.
کلمات فحشا، فاحشه، فواحش، جمعا ۲۴ بار در قرآن آمده که به معنای زشتی، زشتکاری، عمل خلاف عفت، کار بسیار زشت، و ناپسند، زنا و لواط است.
در آیات ۱۱ تا ۲۶ سوره نور، ماجرای تهمت فحشا زدن به یکی از مسلمانان بیان شده است و خداوند تهمتزنندگان را بهجهت این تهمت سرزنش میکند. بهگفته محمدحسین طباطبایی مؤلف تفسیر المیزان از آیات قرآن استفاده میشود فردی که به او تهمت زده شده، مشهور و از اعضای خانواده پیامبر(ص) بوده و تهمتزنندگان گروهی بودهاند. خداوند در این آیات، تهمتزنندگان را به عذابی بزرگ تهدید و مؤمنان را سرزنش کرده که چرا شایعات را بدون دلیل و بررسی پذیرفتهاند.
سید علی حسینی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران با اعتقاد به اینکه مسئله محوری در آیات افک، یک دستور اخلاقی-اجتماعی بسیار مهم است، بحث کردن برای تعیین فرد مورد اتهام را بحثی غیراصلی دانسته است. در این آیات، خداوند مردم را از تهمت بیعفتی به زنان پاکدامن، بهشدت نهی کرده و زنان پاک را از چنین تهمتهایی مبرا دانسته است.
اشاعه فحشاء اقسام مختلفی چون دامن زدن به دروغ و تهمت و بازگو کردن آن، ایجاد مراکز یا وسائلی برای فساد و اشاعه آن و همچنین دریدن پرده حیا و ارتکاب گناه در ملاء عام دارد.
همچنین در روایات برای اشاعه فحشاء زمینههای مختلفی چون ترک امر به معروف و نهی از منکر،افشاء اسرار مومنین، اختلاط بین زن و مرد و بیحجابی و بدحجابی ذکر شده است.
در فقه اشاعۀ فحشا حرام و از گناهان کبیره شمرده شده و انجام آن به وسیلۀ قول در اموری مانند زنا یا لواط در صورتی که قَذْف محسوب شود، موجب ثبوت حدّ قذف است. در فقه شیعه تاکید شده تجسس در زندگی دیگران و افشای جرم آنان اگر گفتن آنها مصلحتی نداشته باشد از مصادیق اشاعه فحشا است و چنین کاری بدون مجوز شرعی حرام و مرتکب آن مستحق عقوبت است.همچنین درباره جزای کسی که قوادی میکند آمده: اگر بینهای علیه قوّادی شهادت داد، هفتادوپنج ضربه تازیانه میخورد و از شهری که در آن است تبعید میشود. همچنین بنابر نظریه مشهور، کیفر مرد قوّاد، هفتادوپنج تازیانه و یک سال تبعید همراه با تراشیدن سر و تشهیر (گرداندن و مشهور کردن) او است، اما زن قوّاد، تنها به هفتادوپنج تازیانه محکوم میشود.
برای مقابله با گناه کبیره اشاعه فحشاء در قرآن و روایات راهکارهایی چون اقامه نماز، پایبندی به فرامین و نواهی الهی و همچنین پنهان داشتن گناهان خود و دیگران ذکر شده است.
