آب، محور توسعه پایدار سیستان و بلوچستان
تأمین پایدار آب در استانی پهناور مانند سیستان و بلوچستان، تنها یک وظیفه اجرایی نیست؛ بلکه مسئولیتی ملی و راهبردی است که مستقیماً با امنیت، توسعه، رفاه مردم و آینده اقتصادی منطقه گره خورده است. از همین رو، از نخستین روزی که مسئولیت مدیریت شرکت سهامی آب منطقه‌ای استان سیستان و بلوچستان را بر عهده گرفتم، تلاش کردم تمام ظرفیت‌های فنی، مدیریتی و اعتباری را برای اجرای پروژه‌هایی به کار بگیریم که بتوانند بخشی از مشکلات تاریخی استان در حوزه منابع آب را برطرف کنند. شرکت سهامی آب منطقه‌ای سیستان و بلوچستان مطابق مأموریت قانونی خود، تأمین منابع آب را با اولویت شرب، سپس صنعت، محیط زیست و کشاورزی دنبال می‌کند. این مأموریت در استانی با شرایط اقلیمی خاص، خشکسالی‌های متوالی، پراکندگی جمعیت و هم‌مرزی با کشورهای همسایه، اهمیت مضاعفی پیدا می‌کند.
زیرساخت‌هایی که پس از انقلاب اسلامی شکل گرفت
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی در استان، توسعه زیرساخت‌های بزرگ آبی بوده است. امروز سیستان و بلوچستان از ظرفیت قابل توجهی در حوزه سدسازی برخوردار است و در حال حاضر ۹ سد مخزنی و ۱۵ سد تغذیه‌ای در استان به بهره‌برداری رسیده یا در حال اجرا هستند. این سرمایه‌گذاری‌ها تنها به معنای احداث یک سازه عمرانی نیست؛ بلکه هر سد، تضمین‌کننده امنیت آبی، توسعه کشاورزی، رونق صنعت، کنترل سیلاب‌ها و ایجاد فرصت‌های جدید برای رشد اقتصادی استان است.
سد شهری‌کور؛ پروژه‌ای راهبردی در نقطه صفر مرزی
یکی از مهم‌ترین پروژه‌هایی که امروز مراحل پایانی خود را طی می‌کند، سد شهری‌کور است؛ پروژه‌ای که در مجاورت مرز پاکستان قرار دارد و نقش بسیار مهمی در جلوگیری از خروج آب‌های مرزی و ذخیره‌سازی منابع ارزشمند آب ایفا می‌کند. این سد اکنون به حدود ۹۸ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده و عملاً در آستانه بهره‌برداری قرار دارد. ظرفیت مخزن آن ۱۰۳ میلیون مترمکعب است و با ساختار بتنی و دایک‌های خاکی، امکان مدیریت مناسب روان‌آب‌ها و جلوگیری از هدررفت منابع آبی را فراهم می‌کند. عملیات اجرایی این پروژه از سال ۱۳۹۶ آغاز شد و اگرچه در سال‌های گذشته با فراز و نشیب‌هایی همراه بود، اما طی سال‌های اخیر روند اجرای آن شتاب قابل توجهی گرفت و اکنون بخش عمده عملیات اجرایی به پایان رسیده است. در مقطعی برای انجام برخی اصلاحات فنی، عملیات آبگیری اولیه انجام و سپس مخزن تخلیه شد، اما اکنون بخشی از حجم مخزن مجدداً ذخیره شده و با آغاز بارندگی‌های موسمی مونسون، آمادگی کامل برای آبگیری نهایی وجود دارد.
سد ماشکید سفلی؛ امید تازه برای شرق استان
دومین پروژه بزرگ و راهبردی ما، سد ماشکید سفلی است که در محدوده شهرستان مهرستان و در مسیر تأمین آب سراوان بزرگ قرار دارد. ظرفیت این سد ۱۵۲ میلیون مترمکعب است و هم‌اکنون حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. نکته امیدوارکننده آن است که تنها طی دو سال و نیم اخیر، نزدیک به ۳۰ درصد پیشرفت اجرایی در این پروژه محقق شده که نشان‌دهنده توجه ویژه دولت و مسئولان به تکمیل این طرح است. با بهره‌برداری از این سد، بخش مهمی از مشکلات تأمین آب شهرستان‌های سراوان و سوران برطرف خواهد شد و بیش از ۱۷۰ روستای منطقه از مزایای آن بهره‌مند می‌شوند. این پروژه علاوه بر تأمین آب شرب، نیازهای بخش کشاورزی و بخشی از صنایع منطقه را نیز پوشش خواهد داد و نقش مهمی در کاهش تنش آبی شرق استان ایفا می‌کند. از ویژگی‌های ارزشمند این طرح، برنامه‌ریزی همزمان برای اجرای خطوط انتقال آب است. در همین راستا، مجوزهای قانونی لازم اخذ شده و اجرای حدود ۹۰ کیلومتر خط انتقال آب نیز در دستور کار قرار گرفته است تا همزمان با تکمیل سد، زیرساخت انتقال آب نیز آماده بهره‌برداری باشد.
افزایش اعتبارات؛ شتاب گرفتن پروژه‌های آبی
یکی از عوامل مؤثر در پیشرفت پروژه‌های استان، بهبود وضعیت اعتبارات بوده است. برای نمونه، اعتبار سد ماشکید سفلی نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته و از حدود ۴۰۰ میلیارد تومان به حدود ۸۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است؛ موضوعی که بدون تردید نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت اجرای عملیات عمرانی داشته است. در پروژه شهری‌کور نیز علاوه بر اعتبارات دولتی، از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی برای اجرای بخشی از خطوط انتقال استفاده شده و اقدامات اولیه، تفاهم‌نامه‌ها و فرآیندهای اجرایی آن در حال انجام است.
طرح اضطراری آبرسانی به سیستان؛ پاسخی به سال‌های سخت خشکسالی
یکی دیگر از مهم‌ترین پروژه‌هایی که امروز با جدیت دنبال می‌کنیم، طرح اضطراری آبرسانی به منطقه سیستان از طریق دشت بندان است. واقعیت این است که در سال‌های گذشته به دلیل کاهش ورودی آب رودخانه هیرمند و مشکلات ناشی از عمل نکردن طرف افغانستان به تعهدات آبی، مردم منطقه با شرایط دشواری روبه‌رو شدند. خشک شدن چاه‌نیمه‌ها و کاهش شدید منابع آب، ضرورت اجرای طرح‌های جایگزین را دوچندان کرد. در همین راستا، اجرای این پروژه بزرگ به شرکت آب منطقه‌ای سیستان و بلوچستان واگذار شد و امروز خوشبختانه عملیات اجرایی آن پیشرفت بسیار مطلوبی دارد. در قالب این طرح، حدود ۹۰ کیلومتر خط انتقال اجرا شده، ۲۴ حلقه چاه حفاری و تجهیز شده و تأسیسات جانبی نیز احداث شده است. با تکمیل پروژه، امکان انتقال بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ لیتر آب در ثانیه به منطقه سیستان فراهم خواهد شد؛ ظرفیتی که نقش مهمی در تأمین آب شرب مردم این منطقه خواهد داشت.
پروژه‌ها حتی در شرایط دشوار نیز متوقف نشدند
با وجود همه محدودیت‌ها و شرایط خاص کشور، تلاش کردیم هیچ‌یک از پروژه‌های مهم استان متوقف نشود. تمامی کارگاه‌های عمرانی فعال باقی ماندند و حتی در برخی پروژه‌ها سرعت اجرای عملیات افزایش یافت. البته در مقاطعی مشکلاتی مانند تأمین سیمان و حمل مصالح به وجود آمد، اما با حمایت استاندار محترم و همکاری دستگاه‌های اجرایی استان، این موانع به سرعت برطرف شد و روند اجرای پروژه‌ها بدون وقفه ادامه یافت.
مهم‌ترین مطالبه ما؛ تخصیص به‌موقع اعتبارات
اگر بخواهم مهم‌ترین نیاز امروز پروژه‌های آبی استان را بیان کنم، بدون تردید باید به تأمین به‌موقع اعتبارات اشاره کنم. خوشبختانه اراده لازم برای اجرای پروژه‌ها وجود دارد، توان فنی نیز در استان فراهم است و پیمانکاران در حال فعالیت هستند؛ آنچه می‌تواند سرعت پیشرفت طرح‌ها را بیش از پیش افزایش دهد، تخصیص منظم و به‌موقع منابع مالی است. با توجه به شرایط خاص سیستان و بلوچستان، مرزی بودن استان، وسعت جغرافیایی و اهمیت امنیت آبی منطقه، انتظار داریم این موضوع همچنان مورد توجه ویژه وزارت نیرو، سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی قرار گیرد.
آینده‌ای روشن با همدلی و حمایت ملی
در پایان، لازم می‌دانم از وزیر محترم نیرو، معاونت آب و آبفای وزارت نیرو، استاندار محترم سیستان و بلوچستان، نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی، سازمان برنامه و بودجه و تمامی مدیران و کارشناسانی که در مسیر اجرای این پروژه‌های بزرگ همراه ما بوده‌اند، صمیمانه قدردانی کنم. اعتقاد دارم توسعه پایدار سیستان و بلوچستان بدون مدیریت صحیح منابع آب امکان‌پذیر نیست. خوشبختانه امروز پروژه‌های بزرگ و اثرگذاری در نقاط مختلف استان با سرعت مناسبی در حال اجراست و این روند نویدبخش آینده‌ای روشن برای مردم عزیز استان خواهد بود. ما با تمام توان، مسئولیت خود را در قبال مردم شریف سیستان و بلوچستان ادامه خواهیم داد و اطمینان داریم با استمرار حمایت دولت، تخصیص به‌موقع اعتبارات و همراهی همه دستگاه‌های اجرایی، پروژه‌های راهبردی استان در موعد مقرر به بهره‌برداری خواهند رسید و زمینه توسعه، آبادانی، افزایش امنیت آبی و ارتقای کیفیت زندگی مردم این سرزمین بیش از گذشته فراهم خواهد شد. در خاتمه تشکر صمیمانه ای دارم از همکاران شریف و پرتلاش خود در این شرکت که متعهدانه ما را در اجرای پروژه ها یاری می نمایند .
