به گزارش پایگاه خبری امید روز، غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، با تأکید بر ضرورت حضور فعال تشکل‌ها و تعاونی‌های تولیدی در تمامی مراحل زنجیره ارزش، از تأمین نهاده‌ها تا فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و صادرات، این رویکرد را یکی از راهکارهای اساسی برای افزایش سهم تولیدکنندگان از منافع واقعی تولید دانست؛ راهبردی که تحقق آن می‌تواند ضمن تقویت معیشت کشاورزان، بهره‌وری تولید و پایداری امنیت غذایی کشور را نیز ارتقا دهد.
آیفارم؛ نمایش توان فناورانه کشاورزی ایران
بخش کشاورزی ایران در شرایطی با ضرورت افزایش بهره‌وری، مدیریت هزینه‌های تولید و تأمین پایدار مواد غذایی روبه‌روست که بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و توسعه همکاری میان تولیدکنندگان، شرکت‌های فناور و نهادهای تخصصی، بیش از گذشته اهمیت یافته است. در چنین فضایی، نهمین نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی آیفارم به بستری برای معرفی دستاوردهای جدید، تبادل تجربه و بررسی ظرفیت‌های توسعه‌ای این بخش تبدیل شده است.در حاشیه سومین روز برگزاری این رویداد، غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، با حضور در نمایشگاه از غرفه‌ها و محصولات عرضه‌شده بازدید کرد و در گفت‌وگو با تولیدکنندگان، فعالان زنجیره کشاورزی و نمایندگان بهره‌برداران، در جریان دیدگاه‌ها و مسائل آنان قرار گرفت.بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده در جریان این بازدید، نمایشگاه امسال با حضور پررنگ‌تر نوآوری‌های فناورانه و عرضه دستاوردهای جدید همراه بوده است؛ روندی که می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر بهره‌برداران با راهکارهای افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصولات و کاهش هزینه‌های تولید را فراهم کند.با این حال، اهمیت نمایشگاه‌هایی مانند آیفارم صرفاً به معرفی تجهیزات و فناوری‌های جدید محدود نمی‌شود. ارزش اصلی چنین رویدادهایی زمانی آشکار خواهد شد که ارتباط میان تولیدکنندگان، عرضه‌کنندگان فناوری، تشکل‌های صنفی و بازارهای مصرف تقویت شود و دستاوردهای معرفی‌شده، امکان ورود مؤثر به چرخه واقعی تولید را پیدا کنند.
زنجیره ارزش؛ حلقه مفقوده سودآوری کشاورزی
یکی از محورهای اصلی سخنان وزیر جهاد کشاورزی، ضرورت افزایش نقش‌آفرینی تشکل‌ها و تعاونی‌های تولیدی در مراحل مختلف زنجیره ارزش محصولات کشاورزی بود. نوری با اشاره به اینکه بار اصلی تولید و تأمین مواد غذایی بر دوش کشاورزان و تولیدکنندگان است، تأکید کرد این قشر باید از سهم بیشتری در منافع اقتصادی حاصل از تولید برخوردار شود.این موضوع، یکی از مسائل مهم اقتصاد کشاورزی به شمار می‌رود. در بسیاری از موارد، کشاورز هزینه‌های تهیه نهاده، نیروی کار، آب، انرژی و سایر عوامل تولید را متحمل می‌شود، اما پس از برداشت محصول، به دلیل محدودیت‌های مالی، ضعف زیرساخت‌های نگهداری یا دسترسی محدود به بازار، ناچار است محصول خود را با شرایطی عرضه کند که لزوماً بازتاب‌دهنده هزینه‌ها و ریسک‌های تولید نیست.در سوی دیگر زنجیره، فعالیت‌هایی مانند فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، بازاریابی و عرضه نهایی می‌توانند ارزش اقتصادی محصول را افزایش دهند. اگر تولیدکنندگان در این مراحل حضور مؤثر نداشته باشند، بخش مهمی از ارزش افزوده ایجادشده ممکن است نصیب حلقه‌های دیگر زنجیره شود.از این منظر، تأکید بر تکمیل زنجیره ارزش را باید فراتر از یک سیاست حمایتی مقطعی ارزیابی کرد. مسئله اصلی، فراهم کردن امکان مشارکت کشاورزان در فعالیت‌هایی است که محصول خام را به کالایی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل می‌کنند؛ اقدامی که می‌تواند قدرت چانه‌زنی تولیدکنندگان را افزایش دهد و وابستگی آنان به فروش فوری محصول را کاهش دهد.
تعاونی‌ها؛ از تأمین نهاده تا مدیریت بازار
تعاونی‌ها و تشکل‌های تولیدی، در صورت برخورداری از ساختار مدیریتی کارآمد و منابع مالی کافی، می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در سامان‌دهی اقتصاد کشاورزی ایفا کنند. تجمیع تقاضای اعضا برای خرید نهاده‌ها، امکان مذاکره بهتر با تأمین‌کنندگان و کاهش بخشی از هزینه‌های مبادله را فراهم می‌کند. همچنین عرضه جمعی محصولات می‌تواند قدرت چانه‌زنی کشاورزان در برابر خریداران را افزایش دهد.برنامه مورد تأکید وزارت جهاد کشاورزی، بر گسترش نقش این تشکل‌ها در بخش‌های مختلف زنجیره تولید متمرکز است؛ از مدیریت تأمین نهاده‌های مورد نیاز کشاورزان تا مشارکت در فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و توسعه بازارهای داخلی و خارجی.اهمیت این رویکرد در آن است که تشکل تولیدی، صرفاً به نهادی برای پیگیری مطالبات صنفی یا توزیع نهاده محدود نماند، بلکه بتواند به بازیگری اقتصادی در تمام مراحل زنجیره تبدیل شود. برای مثال، مشارکت در ایجاد مراکز جمع‌آوری و نگهداری محصول، توسعه صنایع تبدیلی و عرضه محصولات با نشان تجاری مشخص، می‌تواند امکان فروش در زمان مناسب و دسترسی به بازارهای متنوع‌تر را افزایش دهد.البته تحقق این اهداف، به حمایت‌های اعتباری، آموزش تخصصی، شفافیت مالی، مدیریت حرفه‌ای و دسترسی به اطلاعات بازار نیاز دارد. تعاونی‌ها بدون برخورداری از این الزامات، ممکن است نتوانند نقش مورد انتظار را در کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد اعضای خود ایفا کنند.
آیفارم؛ نمایش توان فناورانه کشاورزی ایران
بخش کشاورزی ایران در شرایطی با ضرورت افزایش بهره‌وری، مدیریت هزینه‌های تولید و تأمین پایدار مواد غذایی روبه‌روست که بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و توسعه همکاری میان تولیدکنندگان، شرکت‌های فناور و نهادهای تخصصی، بیش از گذشته اهمیت یافته است. در چنین فضایی، نهمین نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی آیفارم به بستری برای معرفی دستاوردهای جدید، تبادل تجربه و بررسی ظرفیت‌های توسعه‌ای این بخش تبدیل شده است.در حاشیه سومین روز برگزاری این رویداد، غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، با حضور در نمایشگاه از غرفه‌ها و محصولات عرضه‌شده بازدید کرد و در گفت‌وگو با تولیدکنندگان، فعالان زنجیره کشاورزی و نمایندگان بهره‌برداران، در جریان دیدگاه‌ها و مسائل آنان قرار گرفت.بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده در جریان این بازدید، نمایشگاه امسال با حضور پررنگ‌تر نوآوری‌های فناورانه و عرضه دستاوردهای جدید همراه بوده است؛ روندی که می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر بهره‌برداران با راهکارهای افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصولات و کاهش هزینه‌های تولید را فراهم کند.با این حال، اهمیت نمایشگاه‌هایی مانند آیفارم صرفاً به معرفی تجهیزات و فناوری‌های جدید محدود نمی‌شود. ارزش اصلی چنین رویدادهایی زمانی آشکار خواهد شد که ارتباط میان تولیدکنندگان، عرضه‌کنندگان فناوری، تشکل‌های صنفی و بازارهای مصرف تقویت شود و دستاوردهای معرفی‌شده، امکان ورود مؤثر به چرخه واقعی تولید را پیدا کنند.
زنجیره ارزش؛ حلقه مفقوده سودآوری کشاورزی
یکی از محورهای اصلی سخنان وزیر جهاد کشاورزی، ضرورت افزایش نقش‌آفرینی تشکل‌ها و تعاونی‌های تولیدی در مراحل مختلف زنجیره ارزش محصولات کشاورزی بود. نوری با اشاره به اینکه بار اصلی تولید و تأمین مواد غذایی بر دوش کشاورزان و تولیدکنندگان است، تأکید کرد این قشر باید از سهم بیشتری در منافع اقتصادی حاصل از تولید برخوردار شود.این موضوع، یکی از مسائل مهم اقتصاد کشاورزی به شمار می‌رود. در بسیاری از موارد، کشاورز هزینه‌های تهیه نهاده، نیروی کار، آب، انرژی و سایر عوامل تولید را متحمل می‌شود، اما پس از برداشت محصول، به دلیل محدودیت‌های مالی، ضعف زیرساخت‌های نگهداری یا دسترسی محدود به بازار، ناچار است محصول خود را با شرایطی عرضه کند که لزوماً بازتاب‌دهنده هزینه‌ها و ریسک‌های تولید نیست.در سوی دیگر زنجیره، فعالیت‌هایی مانند فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، بازاریابی و عرضه نهایی می‌توانند ارزش اقتصادی محصول را افزایش دهند. اگر تولیدکنندگان در این مراحل حضور مؤثر نداشته باشند، بخش مهمی از ارزش افزوده ایجادشده ممکن است نصیب حلقه‌های دیگر زنجیره شود.از این منظر، تأکید بر تکمیل زنجیره ارزش را باید فراتر از یک سیاست حمایتی مقطعی ارزیابی کرد. مسئله اصلی، فراهم کردن امکان مشارکت کشاورزان در فعالیت‌هایی است که محصول خام را به کالایی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل می‌کنند؛ اقدامی که می‌تواند قدرت چانه‌زنی تولیدکنندگان را افزایش دهد و وابستگی آنان به فروش فوری محصول را کاهش دهد.
تعاونی‌ها؛ از تأمین نهاده تا مدیریت بازار
تعاونی‌ها و تشکل‌های تولیدی، در صورت برخورداری از ساختار مدیریتی کارآمد و منابع مالی کافی، می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در سامان‌دهی اقتصاد کشاورزی ایفا کنند. تجمیع تقاضای اعضا برای خرید نهاده‌ها، امکان مذاکره بهتر با تأمین‌کنندگان و کاهش بخشی از هزینه‌های مبادله را فراهم می‌کند. همچنین عرضه جمعی محصولات می‌تواند قدرت چانه‌زنی کشاورزان در برابر خریداران را افزایش دهد.برنامه مورد تأکید وزارت جهاد کشاورزی، بر گسترش نقش این تشکل‌ها در بخش‌های مختلف زنجیره تولید متمرکز است؛ از مدیریت تأمین نهاده‌های مورد نیاز کشاورزان تا مشارکت در فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و توسعه بازارهای داخلی و خارجی.اهمیت این رویکرد در آن است که تشکل تولیدی، صرفاً به نهادی برای پیگیری مطالبات صنفی یا توزیع نهاده محدود نماند، بلکه بتواند به بازیگری اقتصادی در تمام مراحل زنجیره تبدیل شود. برای مثال، مشارکت در ایجاد مراکز جمع‌آوری و نگهداری محصول، توسعه صنایع تبدیلی و عرضه محصولات با نشان تجاری مشخص، می‌تواند امکان فروش در زمان مناسب و دسترسی به بازارهای متنوع‌تر را افزایش دهد.البته تحقق این اهداف، به حمایت‌های اعتباری، آموزش تخصصی، شفافیت مالی، مدیریت حرفه‌ای و دسترسی به اطلاعات بازار نیاز دارد. تعاونی‌ها بدون برخورداری از این الزامات، ممکن است نتوانند نقش مورد انتظار را در کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد اعضای خود ایفا کنند.
فناوری؛ از نمایش دستاورد تا افزایش بهره‌وری
حضور نوآوری‌های فناورانه در آیفارم، فرصت دیگری برای بررسی مسیر توسعه کشاورزی دانش‌بنیان فراهم کرده است. فناوری در این بخش، زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت که بتواند به حل مسائل مشخص تولیدکنندگان کمک کند؛ مسائلی مانند مصرف بهینه منابع، کاهش ضایعات، بهبود کیفیت محصول و افزایش بازده اقتصادی فعالیت‌های کشاورزی.در شرایط محدودیت منابع و افزایش اهمیت بهره‌وری، استفاده از راهکارهای علمی و تجهیزات متناسب با نیاز بهره‌برداران می‌تواند بخشی از هزینه‌های تولید را کاهش دهد. با این حال، انتقال فناوری به مزارع و واحدهای تولیدی، تنها با معرفی تجهیزات جدید محقق نمی‌شود. دسترسی به منابع مالی، آموزش نحوه استفاده، خدمات فنی و پشتیبانی مستمر نیز در پذیرش فناوری و بهره‌برداری مؤثر از آن نقش دارد.از سوی دیگر، پیوند میان شرکت‌های فناور، دانشگاه‌ها و تشکل‌های کشاورزی می‌تواند به طراحی راهکارهایی متناسب با شرایط اقلیمی، ساختار مزارع و توان اقتصادی بهره‌برداران کمک کند. به این ترتیب، نمایشگاه‌هایی مانند آیفارم می‌توانند از فضای عرضه محصولات فراتر بروند و به بستری برای شکل‌گیری همکاری‌های عملیاتی میان بخش‌های مختلف کشاورزی تبدیل شوند.
صادرات؛ حلقه‌ای برای افزایش ارزش افزوده
توسعه صادرات محصولات کشاورزی نیز از محورهای مهم سیاست تکمیل زنجیره ارزش است. حضور در بازارهای منطقه‌ای و جهانی، علاوه بر ظرفیت افزایش درآمد تولیدکنندگان، می‌تواند انگیزه بیشتری برای ارتقای کیفیت، استانداردسازی محصولات و توسعه بسته‌بندی و برندسازی ایجاد کند.با این حال، صادرات پایدار به عواملی فراتر از تولید محصول وابسته است. استمرار عرضه، رعایت استانداردهای بهداشتی و کیفی، زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل و نگهداری، شناخت بازار هدف و امکان اجرای تعهدات تجاری، از جمله الزامات حضور موفق در بازارهای خارجی است.در این میان، تشکل‌های تولیدی می‌توانند با تجمیع محصولات، هماهنگی در عرضه و ایجاد سازوکارهای مشترک بازاریابی، بخشی از موانع پیش روی تولیدکنندگان خرد را کاهش دهند. این همکاری همچنین می‌تواند زمینه شکل‌گیری برندهای مشترک و افزایش قدرت حضور محصولات ایرانی در بازارهای هدف را فراهم کند.البته افزایش صادرات زمانی به بهبود معیشت کشاورزان منجر می‌شود که منافع حاصل از توسعه بازار، از طریق سازوکارهای شفاف و منصفانه به تولیدکنندگان نیز برسد و تأمین نیاز بازار داخلی تحت تأثیر اختلال قرار نگیرد.
از سیاست حمایتی تا نتیجه ملموس برای کشاورز
تأکید وزیر جهاد کشاورزی بر تقویت تشکل‌ها و تکمیل زنجیره ارزش، در نهایت یک هدف اقتصادی و اجتماعی را دنبال می‌کند: افزایش سهم تولیدکننده از ارزش محصولی که تولید می‌کند. تحقق این هدف، مستلزم آن است که سیاست‌های حمایتی از سطح بیان اهداف فراتر بروند و در قالب برنامه‌های اجرایی، تأمین منابع، توسعه زیرساخت‌ها و ارزیابی مستمر نتایج دنبال شوند.در این مسیر، میزان کاهش هزینه‌های تأمین نهاده، سهم تعاونی‌ها از فرآوری و بازاریابی، کاهش ضایعات، بهبود قیمت دریافتی کشاورزان و گسترش بازارهای فروش، می‌تواند از شاخص‌های سنجش موفقیت برنامه‌ها باشد.آیفارم امسال بار دیگر ظرفیت‌های فناورانه و توان تخصصی فعالان بخش کشاورزی را به نمایش گذاشت؛ اما آزمون اصلی، پس از پایان نمایشگاه آغاز می‌شود. تبدیل نوآوری به بهره‌وری، تشکل صنفی به بازیگر اقتصادی و محصول خام به کالایی با ارزش افزوده بیشتر، نیازمند همکاری مستمر دولت، تولیدکنندگان و بخش خصوصی است.اگر تکمیل زنجیره ارزش با مدیریت کارآمد، حمایت هدفمند و دسترسی واقعی کشاورزان به بازار همراه شود، می‌توان انتظار داشت بخشی از فاصله میان زحمت تولید و سهم تولیدکننده از درآمد نهایی کاهش یابد. در چنین شرایطی، تقویت تعاونی‌ها نه‌تنها به بهبود معیشت کشاورزان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به افزایش تاب‌آوری تولید، توسعه صادرات و تقویت پایه‌های امنیت غذایی کشور نیز بینجامد.
حضور نوآوری‌های فناورانه در آیفارم، فرصت دیگری برای بررسی مسیر توسعه کشاورزی دانش‌بنیان فراهم کرده است. فناوری در این بخش، زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت که بتواند به حل مسائل مشخص تولیدکنندگان کمک کند؛ مسائلی مانند مصرف بهینه منابع، کاهش ضایعات، بهبود کیفیت محصول و افزایش بازده اقتصادی فعالیت‌های کشاورزی.در شرایط محدودیت منابع و افزایش اهمیت بهره‌وری، استفاده از راهکارهای علمی و تجهیزات متناسب با نیاز بهره‌برداران می‌تواند بخشی از هزینه‌های تولید را کاهش دهد. با این حال، انتقال فناوری به مزارع و واحدهای تولیدی، تنها با معرفی تجهیزات جدید محقق نمی‌شود. دسترسی به منابع مالی، آموزش نحوه استفاده، خدمات فنی و پشتیبانی مستمر نیز در پذیرش فناوری و بهره‌برداری مؤثر از آن نقش دارد.از سوی دیگر، پیوند میان شرکت‌های فناور، دانشگاه‌ها و تشکل‌های کشاورزی می‌تواند به طراحی راهکارهایی متناسب با شرایط اقلیمی، ساختار مزارع و توان اقتصادی بهره‌برداران کمک کند. به این ترتیب، نمایشگاه‌هایی مانند آیفارم می‌توانند از فضای عرضه محصولات فراتر بروند و به بستری برای شکل‌گیری همکاری‌های عملیاتی میان بخش‌های مختلف کشاورزی تبدیل شوند.
صادرات؛ حلقه‌ای برای افزایش ارزش افزوده
توسعه صادرات محصولات کشاورزی نیز از محورهای مهم سیاست تکمیل زنجیره ارزش است. حضور در بازارهای منطقه‌ای و جهانی، علاوه بر ظرفیت افزایش درآمد تولیدکنندگان، می‌تواند انگیزه بیشتری برای ارتقای کیفیت، استانداردسازی محصولات و توسعه بسته‌بندی و برندسازی ایجاد کند.با این حال، صادرات پایدار به عواملی فراتر از تولید محصول وابسته است. استمرار عرضه، رعایت استانداردهای بهداشتی و کیفی، زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل و نگهداری، شناخت بازار هدف و امکان اجرای تعهدات تجاری، از جمله الزامات حضور موفق در بازارهای خارجی است.در این میان، تشکل‌های تولیدی می‌توانند با تجمیع محصولات، هماهنگی در عرضه و ایجاد سازوکارهای مشترک بازاریابی، بخشی از موانع پیش روی تولیدکنندگان خرد را کاهش دهند. این همکاری همچنین می‌تواند زمینه شکل‌گیری برندهای مشترک و افزایش قدرت حضور محصولات ایرانی در بازارهای هدف را فراهم کند.البته افزایش صادرات زمانی به بهبود معیشت کشاورزان منجر می‌شود که منافع حاصل از توسعه بازار، از طریق سازوکارهای شفاف و منصفانه به تولیدکنندگان نیز برسد و تأمین نیاز بازار داخلی تحت تأثیر اختلال قرار نگیرد.
از سیاست حمایتی تا نتیجه ملموس برای کشاورز
تأکید وزیر جهاد کشاورزی بر تقویت تشکل‌ها و تکمیل زنجیره ارزش، در نهایت یک هدف اقتصادی و اجتماعی را دنبال می‌کند: افزایش سهم تولیدکننده از ارزش محصولی که تولید می‌کند. تحقق این هدف، مستلزم آن است که سیاست‌های حمایتی از سطح بیان اهداف فراتر بروند و در قالب برنامه‌های اجرایی، تأمین منابع، توسعه زیرساخت‌ها و ارزیابی مستمر نتایج دنبال شوند.در این مسیر، میزان کاهش هزینه‌های تأمین نهاده، سهم تعاونی‌ها از فرآوری و بازاریابی، کاهش ضایعات، بهبود قیمت دریافتی کشاورزان و گسترش بازارهای فروش، می‌تواند از شاخص‌های سنجش موفقیت برنامه‌ها باشد.آیفارم امسال بار دیگر ظرفیت‌های فناورانه و توان تخصصی فعالان بخش کشاورزی را به نمایش گذاشت؛ اما آزمون اصلی، پس از پایان نمایشگاه آغاز می‌شود. تبدیل نوآوری به بهره‌وری، تشکل صنفی به بازیگر اقتصادی و محصول خام به کالایی با ارزش افزوده بیشتر، نیازمند همکاری مستمر دولت، تولیدکنندگان و بخش خصوصی است.اگر تکمیل زنجیره ارزش با مدیریت کارآمد، حمایت هدفمند و دسترسی واقعی کشاورزان به بازار همراه شود، می‌توان انتظار داشت بخشی از فاصله میان زحمت تولید و سهم تولیدکننده از درآمد نهایی کاهش یابد. در چنین شرایطی، تقویت تعاونی‌ها نه‌تنها به بهبود معیشت کشاورزان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به افزایش تاب‌آوری تولید، توسعه صادرات و تقویت پایه‌های امنیت غذایی کشور نیز بینجامد.
0/5
(0 نظر)
