به گزارش خبرنگار امید روز، در بازدید خبرنگاران از شهرک صنعتی اشتهارد، فرصتی بود تا بخشی از سیاستهای جدید سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران در قبال واحدهای تولیدی تشریح شود؛ سیاستهایی که نشان میدهد نقش این سازمان دیگر صرفاً به واگذاری زمین، احداث سوله و ایجاد زیرساختهای فیزیکی محدود نیست. رضا غلامی معاون سازمان صنایع گوچک در این بازدید، بر یک تغییر مهم در نگاه به شهرکهای صنعتی تأکید داشت: شهرک صنعتی باید از یک محدوده فیزیکی برای استقرار واحدهای تولیدی، به یک زیستبوم کامل صنعتی تبدیل شود؛ زیستبومی که در آن زیرساخت، فناوری، مشاوره، تأمین مالی، آموزش، بازار و حل مسئله در کنار یکدیگر قرار گیرند.
این تغییر رویکرد در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بسیاری از واحدهای صنعتی کشور با مشکلاتی مانند کمبود نقدینگی، نوسان قیمت مواد اولیه، ضعف فناوری، دشواری دسترسی به بازار، محدودیتهای صادراتی و کاهش ظرفیت تولید مواجهاند. در چنین فضایی، ساخت شهرک جدید بدون توجه به وضعیت واحدهای مستقر، نمیتواند بهتنهایی به افزایش تولید و اشتغال منجر شود.
ایجاد و توسعه زیرساختها و حمایت نرمافزاری
معاون سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران در سخنان خود، دو مأموریت اصلی سازمان را ایجاد و توسعه زیرساختها و حمایت نرمافزاری از واحدهای مستقر عنوان کرد. مأموریت نخست، تأمین خدماتی مانند زمین، آب، برق، گاز، راه دسترسی، شبکه فاضلاب و دیگر نیازهای عمومی شهرکهای صنعتی است؛ اما مأموریت دوم، حوزهای گستردهتر و پیچیدهتر را دربرمیگیرد.حمایت نرمافزاری شامل آموزش، مشاوره، توسعه مدیریت، ارتقای کیفیت، انتقال فناوری، توسعه بازار، برندسازی، خوشهسازی و کمک به دانشبنیانشدن واحدهاست. به گفته غلامی، سالانه حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان برای این نوع حمایتها اختصاص مییابد.اهمیت این منابع در آن است که بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط، برخلاف شرکتهای بزرگ، توان مالی لازم برای ایجاد واحد تحقیق و توسعه، استخدام مشاوران تخصصی یا ورود مستقل به بازارهای جدید را ندارند. بنابراین، حمایت عمومی در این حوزه میتواند هزینههای ورود به فناوری و بازار را برای بنگاههای کوچک کاهش دهد.
ایجاد شهرکهای فناوری در کنار شرکت های دانش بنیان
یکی از نکات مهم مطرحشده، برنامه ایجاد شهرکهای فناوری در کنار شرکت های دانش بنیان شهرکهای صنعتی بود. در این مدل، شرکتهای دانشبنیان، مشاوران فناور و مراکز تحقیقاتی باید در مجاورت واحدهای تولیدی قرار گیرند تا مسائل فنی یک بنگاهها را از نزدیک شناسایی و برای آنها راهحل ارائه کنند.براساس توضیحات ارائهشده، ایجاد شهرکهای فناوری در چند نقطه بهصورت پایلوت دنبال میشود که شهرک صنعتی شمسآباد در تهران و یکی از شهرکهای صنعتی بزرگ اصفهان از جمله آنها هستند.این رویکرد میتواند فاصله میان دانشگاه، شرکتهای دانشبنیان و صنعت را کاهش دهد. یکی از مشکلات مز، شرکتهای دانشبنیان و صنعت را کاهش دهد. یکی از مشکلات مز ایرانورانه خارج از محیط واقعی کارخانه تعریف میشود و نیازهای بنگاهها نیز بهصورت دقیق به مراکز علمی منتقل نمیشود. استقرار مشاوران و شرکتهای فناور در کنار کارخانهها، امکان آزمون، اصلاح و اجرای سریعتر راهحلها را فراهم میکند.
شناسایی حدود ۲۰ هزار و ۸۵۰ نیاز فناورانه در واحدهای صنعت
غلامی در ادامه از شناسایی حدود ۲۰ هزار و ۸۵۰ نیاز فناورانه در واحدهای صنعتی خبر داد که از میان آنها ۷۳۱ نیاز برطرف شده است. این ارقام، از یک سو گستردگی مسائل فناورانه صنایع کوچک و از سوی دیگر، ظرفیت قابلتوجه برای توسعه بازار فناوری را نشان میدهد.اگر نیازهای فناورانه بنگاهها به سفارشهای مشخص برای شرکتهای دانشبنیان تبدیل شود، میتوان انتظار داشت بخشی از تقاضای واقعی صنعت به بازار محصولات و خدمات فناورانه منتقل شود. در این صورت، شرکت دانشبنیان نیز بهجای تولید محصولاتی بدون مشتری قطعی، براساس نیاز واقعی کارخانهها فعالیت خواهد کرد.در همین چارچوب، حدود ۲۰۴۶ واحد صنعتی مستعد دانشبنیانشدن شناسایی شده
اند و ۱۴۹ مورد نیز از مسیر حمایتهای موجود به جمع شرکتهای دانشبنیان پیوستهاند. استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی برای تحقیق و توسعه، از دیگر ابزارهایی است که میتواند بنگاههای صنعتی را به سرمایهگذاری بیشتر در فناوری ترغیب کند.
بسته حمایتی برای واحدهای آسیبدیده
معاون سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران همچنین از تدوین بسته حمایتی برای واحدهای آسیبدیده از جنگ خبر داد. براساس توضیحات ارائهشده، میزان خسارت واحدها در سه سطح تا ۳۵ درصد، ۳۵ تا ۶۵ درصد و ۶۵ درصد به بالا دستهبندی شده است.برای بدهی این واحدها، بین دو تا شش ماه تنفس و ۲۴ تا ۴۸ ماه تقسیط در نظر گرفته شده است. برای شرکتهای دانشبنیان نیز ۹ ماه زمان اضافه پیشبینی شده و در واگذاری زمین توسعهای، امکان پرداخت پنج درصد نقد و تقسیط ۴۸ماهه مطرح شده است.این حمایتها میتواند از فشار فوری بر بنگاهها بکگاهها بکاهد، اما استمرار تولید به منابع مالی، مواد و اطمینان نسبت به آینده نیز نیاز دارد. بنابراین، بستههای حمایتی باید در قالب برنامهای جامع و همراه با نظارت دقیق اجرا شوند تا به تعویق بدهیها بدون اصلاح ساختار بنگاه تبدیل نشوند.
از شهرک صنعتی تا زیستبوم تولید
غلامی ار ادامه بازدید از شهرک صنعتی اشتهارد را میتوان نشانه تلاش سازمان صنایع کوچک برای بازتعریف نقش خود در اقتصاد صنعتی دانست. سازمانی که در گذشته بیشتر با زمین، سوله و زیرساخت شناخته میشد، اکنون میکوشد در حوزه فناوری، بازار، آموزش، خوشهسازی و احیای واحدهای تولیدی نیز نقش فعالتری ایفا کند.بااینحال، موفقیت این سیاست به هماهنگی میان دستگاههای مختلف، تأمین منابع پایدار و ارزیابی نتایج بستگی دارد. اگر حمایتهای نرمافزاری به افزایش بهرهوری، رشد فروش، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال منجر شود، میتوان از تغییر واقعی در سیاست صنعتی سخن گفت.آینده شهرکهای صنعتی فقط با تعداد واحدهای مستقر یا میزان زمین واگذارشده سنجیده نمیشود؛ معیار اصلی، تعداد واحدهای فعال، میزان ظرفیت استفادهشده، سطح فناوری، کیفیت محصولات و توان رقابت آنهاست. شهرک صنعتی زمانی به موتور توسعه تبدیل میشود که کارخانهها در آن نهفقط مستقر، بلکه توانمند، نوآور و متصل به بازار باشند.
معاون سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران درباره آموزش و آمایش سرزمین گفت: در این زمینه نیز برنامهریزی ویژهای انجام دادهایم تا اقدامات براساس آمایش سرزمین استانی و ملی و متناسب با منطقه انجام شود. در عین حال، شهرکهایی ایجاد شدهاند اما میتوان سرمایهگذار را بهگونهای هدایت کرد که با آمایش سرزمین، اولویتهای منطقهای و زنجیرههای ارزش استان منطبق و مرتبط باشد. این موضوع را در اولویت قرار دادهایم. اگر واحدی جزء اولویتهای سرمایهگذاری استان و منطقه باشد، برای جذب سرمایهگذاری و اجرای آن اقدام میکنیم.
پایش واحدهای تولیدکننده کالاهای اساسی
معاون سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران گفت: موضوع دیگر، پایش واحدهای صنعتی است، سازمان صنایع کوچک در زمان جنگ کمیتههای پایش و بحران را تشکیل داد و تلاش کرد در استانها حضور پیدا کند.
وی افزود: یکی از موضوعات مهمی که اکنون در واحدهای صنعتی دنبال میکنیم، پایش است؛ پایش واحدهای تولیدکننده کالاهای اساسی از جمله صنایع غذایی، بهداشتی و دارویی، جزو کارهای اساسی و مورد نیاز کشور است.
غلامی اوریمی ادامه داد: در تلاش هستیم میزان تولید این واحدها را بررسی کنیم و اگر با مشکلی مواجه شدند یا تعدیل نیروی انسانی داشتند، پایش لازم را انجام دهیم و باید کمک کنیم تا واحدهای تولیدکننده کالاهای اساسی در کشور با چالش مواجه نشوند و به فعالیت خود ادامه دهند.
وی اظهار کرد: اگر چالشی وجود داشته باشد، تلاش میکنیم موضوع را از طریق جلسات تخصصی که در مجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل میشود، منتقل و برای رفع آن اقدام کنیم.
