بحران خودکشی در میان کادر درمان ایران موضوعی پیچیده است که تحت تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی، سازمانی و روانی قرار دارد. در سالهای اخیر، به ویژه پس از همه گیری کرونا، فشار بر کادر درمان افزایش یافت و این بحران را تشدید کرد.
مهمترین عوامل بروز این پدیده را می توان به چند موضوع بسط داد یکی از این موارد حقوق پایین و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه به دلیل تورم افسارگسیخته است، تفاوت فاحش دستمزدها بین بخش دولتی و خصوصی، و نارضایتی از نبود عدالت در پرداخت ها از جمله تبعیض هایی است که کادر درمان را آزار می دهد.
کمبود نیروی انسانی در بیمارستان ها و مراکز درمانی، منجر به شیفت های طولانی و کار بدون استراحت شده است. مواجهه مداوم با مرگ ومیر بیماران و تجربه آسیب های روانی ناشی از آن بر سلامت کادر درمان آثار سوئ بر جای می گذارد و افسردگی را تشدید می کند. عدم دسترسی به خدمات مشاوره و رواندرمانی برای کادر درمان و نبود سیستم حمایتی در محیط کار برای کاهش استرس یا حل تعارضات، نبود امنیت شغلی، بیمه های ناکافی، و عدم اجرای قوانین کار، مواجهه با خشونت کلامی یا فیزیکی از سوی بیماران یا همراهان آن ها، محدودیتهای ناشی از سیاستگذاریهای نادرست در نظام سلامت را می توان به عنوان عوامل بروز پدیده خودکشی در بین کادر درمان یاد کرد.
اما با انجام برخی امور مانند افزایش حقوق و مزایا متناسب با تورم و کاهش فشار معیشتی، تأمین بیمه های درمانی و رفاهی ویژه برای کادر درمان، ایجاد واحدهای مشاوره رایگان و محرمانه در بیمارستان ها، آموزش مدیران برای شناسایی علائم فرسودگی شغلی و مداخله به موقع، استخدام نیروی انسانی بیشتر و توزیع عادلانه شیفت ها، استفاده از فناوری برای ساده سازی فرایندهای اداری و درمانی، تصویب قوانین حمایتی برای مقابله با خشونت علیه کادر درمان، شفاف سازی در سیاستگذاری های بهداشتی و مشارکت دادن کادر درمان در تصمیم گیری ها، برگزاری کمپین های آموزشی درباره سلامت روان در جامعه و محیط های کاری، روایتگری تجربه های کادر درمان در رسانه ها برای جلب همدلی عمومی، جلب حمایت سازمان های جهانی سلامت (مانند WHO) برای ارائه کمک های فنی و مالی، ایجاد شبکه های حرفه ای بین کادر درمان ایران و سایر کشورها برای تبادل تجربه می توان به کاهش خودکشی در بین کادر درمان کمک کرد.
این بحران نیازمند اقدام فوری و هماهنگی بین نهادهای دولتی، سازمان های مردم نهاد، و جامعه بین المللی است. بدون توجه به ریشه های اقتصادی و روانی این مشکل، فشار بر کادر درمان ادامه خواهد یافت و پیامدهای آن بر کل نظام سلامت تأثیر می گذارد.
مریم محمودی
