ایران و آمریکا در مرحله نهایی سازی یادداشت تفاهم

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگویی تلویزیونی گفت: «هیئت پاکستانی دیشب وارد کشور شدند؛ البته از چند روز قبل نیز وزیر کشور پاکستان در ایران حضور داشتند. پاکستان به عنوان محور اصلی گفتگوها میان ایران و ایالات متحده آمریکا، در این چند هفته نقش مهمی را ایفا کرده است. هدف از این سفر نیز ادامه تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا بود. همان‌طور که پیش از این نیز اشاره کردم، تمرکز ما در این مرحله بر خاتمه جنگ تحمیلی است؛ با همان مختصاتی که کم‌وبیش از آن اطلاع دارید و بر اساس پیشنهاد ۱۴ بندی جمهوری اسلامی ایران که چندین بار میان طرفین رفت‌وبرگشت داشته است. در خصوص بندهای مختلف این پیشنهاد، دیدگاه‌های طرفین متبادل شده و در این چند روز نیز درباره برخی نکات و عبارت‌پردازی‌هایی که کماکان حول آن‌ها اختلاف‌نظر وجود داشت، بحث و گفتگو صورت گرفت. در این راستا پیشنهادهایی مطرح شد که برخی از آن‌ها همچنان در حال بررسی و اعلام نظر هستند.»
نزدیک‌تر شدن دیدگاه‌ها به معنای رسیدن به یک توافق کامل نیست
بقائی در پاسخ به این پرسش که آیا به توافق نزدیک‌تر شده‌ایم یا دورتر تاکید کرد: «شاید بتوان گفت «خیلی دور، خیلی نزدیک»؛ چرا که از یک سو، ما با تله ضدونقیض‌گویی طرف آمریکایی مواجه هستیم. آن‌ها دیدگاه‌های خود را بارها تغییر داده‌اند و مواضع متناقضی از سوی مقام‌های مختلفشان بیان شده است. از این حیث، ما نمی‌توانیم کاملاً مطمئن باشیم که این رویکرد تغییر نخواهد کرد. از سوی دیگر، پس از چند هفته گفتگو میان دو طرف، می‌توان گفت که روند به سمت نزدیک‌تر شدن دیدگاه‌ها پیش می‌رود. البته نزدیک‌تر شدن نه به این معنا که ما و آمریکا قرار است درباره موضوعاتی به این اهمیت به تفاهم کامل برسیم، بلکه به این معناست که بر مبنای مجموعه‌ای از پارامترها بتوانیم به یک راه حل مرزی و مورد توافق طرفین دست یابیم.» وی تاکید کرد: «بنای ما بر این بوده است که در ابتدا یادداشت تفاهم یا تفاهم‌نامه‌ای را تدوین کنیم؛ طرحی به صورت یک تفاهم چارچوبی مشتمل بر ۱۴ بند. در این یادداشت تفاهم، مهم‌ترین موضوعاتی که برای خاتمه جنگ تحمیلی لازم است و مواردی که برای ما اهمیت اساسی دارد، گنجانده می‌شود تا ظرف یک مدت زمان معقول ۳۰ تا ۶۰ روزه، در خصوص جزئیات موضوعات گفتگو شود و در نهایت به یک توافق نهایی دست پیدا کنیم.»
بقائی گفت: «ما در مرحله نهایی‌سازی این یادداشت تفاهم هستیم. موضوعاتی نیز که در این مرحله درباره آن‌ها بحث می‌شود ــ همان‌طور که اشاره کردم ــ به طور کلی بر خاتمه جنگ متمرکز است. موضوع پایان یافتن تعرضات دریایی آمریکا (همان چیزی که خودشان از آن به عنوان محاصره دریایی یاد می‌کنند) و موضوعات مرتبط با آزاد شدن اموال بلوکه شده ایران، از عمده مواردی هستند که در این یادداشت تفاهم به آن‌ها پرداخته می‌شود.»
اقدام مسئولانه ایران و عمان برای اتخاذ سازوکارهای جهت اطمینان بخشی نسبت به تردد ایمن کشتی‌ها از این آب را به نفع جامعه بین‌المللی است
وی در پاسخ به سوالی در مورد وضعیت تنگه هرمز توضیح داد: «تنگه هرمز به آمریکا ربطی نداره تنگه هرمز بین ما و عمان به عنوان کشورهای ساحلی باید در موردش سازوکاری تعریف بشه و البته خب ما با سازمان‌های ذی صلاح بین المللی هم در ارتباط هستیم چند نوع بعد جلساتی با طرف عمانی داشتیم با بقیه کشورها ما گفتگو می‌کنیم حتما بخاطر اینکه ما نسبت به اهمیت این آب راه برای کل جامعه بین‌المللی آگاه هستیم.» بقائی تاکید کرد: «جامعه بین‌المللی به این جمع بندی رسیده که ناامنی تحمیلی بر این آبراه ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی است درک می‌کنند که اقدام مسئولانه ایران و عمان برای اتخاذ سازوکارهای جهت اطمینان بخشی نسبت به تردد ایمن کشتی‌ها از این آب را به نفع جامعه بین‌المللی است.» سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: «لذا کاری که ما داریم انجام می‌دهیم، هم در راستای حفظ امنیت ملی و منافع ملی ایران و عمان هست (به عنوان کشورهای ساحلی) و هم با هدف اطمینان از تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز است. خب ما انتظار داریم همه کشورهایی که برای آزادی دریانوردی و تجارت آزاد ارزش و اهمیت قائل‌اند، این وضعیت را درک کنند و کمک بکنند که ان‌شاءالله یک سازوکار مؤثر و کارآمد در اینجا شکل بگیرد. بنابراین ما کار خودمان را با عمان و سایر جهات ذی‌ربط از این حیث ادامه خواهیم داد.» بقائی تاکید کرد: «موضوع تنگه هرمز یکی از مباحثی است که در این یادداشت تفاهم نیز روی آن بحث می‌شود، ولی مهم‌تر از آن، پایان دادن به دزدی دریایی و راهزنی دریایی آمریکا علیه کشتیرانی بین‌المللی است. این موضوع برای همه کشورها مهم است؛ به خاطر اینکه هم باعث ایجاد ناامنی در سطح بین‌المللی شده و در آب‌های آزاد کشورها را مورد تعرض قرار داده‌اند، و هم برای ما مهم است به عنوان طرفی که مورد هدف اقدامات ایذایی آمریکا علیه کشتی‌های تجاری بوده است.»/ایرنا