آغاز مسیری که بر تجربه و شناخت استوار شد
از ابتدای سال ۱۴۰۴ مسئولیت مدیریت شرکت آب و فاضلاب استان سیستان و بلوچستان را بر عهده گرفتم؛ مسئولیتی که بر پایه بیش از ۲۴ سال تجربه مستمر در همین مجموعه شکل گرفته است. تمام سالهای خدمتم را در بخشهای مختلف شرکت، از ردههای کارشناسی تا سطوح مدیریتی سپری کردهام و همین تجربه میدانی، امروز شناخت دقیقی از ظرفیتها، محدودیتها و نیازهای واقعی استان در اختیارم قرار داده است. سیستان و بلوچستان از نظر گستره جغرافیایی، پراکندگی سکونتگاهها و شرایط اقلیمی، یکی از پیچیدهترین استانهای کشور در حوزه تأمین آب شرب محسوب میشود. خدماترسانی به ۵۵ شهر و بیش از ۵ هزار و ۵۰۰ روستا، آن هم در استانی که سالها با خشکسالیهای شدید، کاهش بارندگی و محدودیت منابع آبی مواجه بوده، نیازمند برنامهریزی دقیق، مدیریت میدانی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای ملی و استانی است.
توسعه خدمات با تکیه بر مدیریت بومی
با آغاز فعالیت دولت چهاردهم، نگاه توسعهمحور و اعتماد به نیروهای بومی، فرصت ارزشمندی برای سرعتبخشیدن به پروژههای زیرساختی ایجاد کرد. این رویکرد موجب شد بسیاری از طرحهایی که سالها با کندی پیش میرفتند، دوباره فعال شوند و روند اجرایی آنها شتاب بگیرد.در همین چارچوب، پروژههای آبرسانی و رفع تنش آبی برای بیش از دو هزار روستای استان تعریف شد. بخش عمدهای از این طرحها در قالب پروژههای جهاد آبرسانی، مجتمعهای روستایی و خطوط انتقال جدید دنبال شد تا دسترسی پایدار مردم به آب شرب سالم افزایش یابد.
جهشی کمسابقه در شاخص بهرهمندی روستایی
یکی از مهمترین دستاوردهای سال ۱۴۰۴، افزایش قابل توجه شاخص بهرهمندی روستاها از آب شرب سالم بود. این شاخص که در ابتدای سال حدود ۷۴ درصد بود، با اجرای پروژههای متعدد به بیش از ۷۹ درصد رسید؛ رشدی نزدیک به پنج درصد که در مقایسه با میانگین سالهای گذشته، جهشی کمنظیر به شمار میآید.در همین مدت، ۲۴۲ روستا از خدمات جدید آبرسانی یا طرحهای رفع تنش آبی بهرهمند شدند و صدها کیلومتر خطوط انتقال و شبکه توزیع اجرا یا تکمیل شد. این دستاورد حاصل همافزایی دولت، وزارت نیرو، استانداری، نمایندگان مجلس و مجموعه آب و فاضلاب استان بود.
تمرکز ویژه بر مناطق کمبرخوردار
در شمال استان، با بهرهبرداری از پروژه آبرسانی دهستان سفیدابه، پوشش آب شرب مناطق سیستان به سطح کامل رسید. در جنوب استان نیز تمرکز اصلی بر روستاهایی قرار گرفت که سالها با تانکر آبرسانی میشدند یا منابع آب آنها پایداری لازم را نداشت. همزمان پروژههای انتقال آب از سدهای زیردان، پیشین و کهیر نیز با هدف تأمین آب پایدار برای دهها روستا در دستور کار قرار گرفت. اگرچه تکمیل خطوط انتقال و تأسیسات پاییندست این سدها همچنان نیازمند سرمایهگذاری است، اما اجرای این طرحها زمینه کاهش قابل توجه تنش آبی در سالهای آینده را فراهم خواهد کرد.
جذب منابع مالی و فعالسازی پروژههای عمرانی
با وجود محدودیتهای اقتصادی کشور، تلاش شد از تمامی ظرفیتهای مالی برای پیشبرد پروژهها استفاده شود. از مجموع بیش از ۸.۵ همت اعتبارات مصوب، حدود ۷۶ درصد جذب شد که بخش مهمی از آن از طریق اوراق مرابحه، اسناد خزانه و اعتبارات عمرانی تأمین شد. نتیجه این تأمین مالی، فعال شدن صدها پروژه عمرانی، افزایش سرعت عملیات اجرایی و بهرهبرداری از دهها طرح زیرساختی در نقاط مختلف استان بود؛ پروژههایی که هدف اصلی آنها ارتقای کیفیت زندگی مردم و ایجاد زیرساختهای پایدار برای سالهای آینده است.
توسعه شبکه فاضلاب؛ سرمایهگذاری برای سلامت، محیط زیست و آینده استان
در کنار اجرای پروژههای گسترده آبرسانی، توسعه زیرساختهای فاضلاب نیز به عنوان یکی از اولویتهای اصلی مجموعه آب و فاضلاب استان دنبال شد. باور ما این است که تأمین آب سالم بدون ایجاد شبکه جمعآوری و تصفیه فاضلاب، چرخه خدمات را کامل نمیکند و دستیابی به توسعه پایدار نیازمند توجه همزمان به هر دو بخش است. در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۴ کیلومتر توسعه و اصلاح شبکه فاضلاب در شهرهای زاهدان، زابل، چابهار و کنارک اجرا شد؛ اقدامی که زمینه بهرهمندی حدود ۱۷۶ هزار نفر از خدمات استاندارد فاضلاب را فراهم کرد. همچنین پروژههایی به ارزش حدود ۸۰۰ میلیارد تومان به بهرهبرداری رسید و بخشی از عقبماندگیهای سالهای گذشته جبران شد. در شهر زاهدان توسعه شبکه با سرعت بیشتری دنبال شد و هزاران خانوار به شبکه فاضلاب متصل شدند. در زابل نیز به دلیل فرسودگی شبکههای قدیمی و شرایط خاص زمینشناسی منطقه، بخش عمده برنامهها بر اصلاح خطوط اصلی و کاهش نشستهای ناشی از فرسودگی لولهها متمرکز شد. این پروژهها علاوه بر ارتقای بهداشت عمومی، نقش مهمی در کاهش مشکلات زیستمحیطی و افزایش ایمنی شهری ایفا میکنند.
نخستین مجتمع فاضلاب روستایی؛ الگویی برای توسعه پایدار
یکی از شاخصترین اقدامات سال گذشته، افتتاح نخستین مجتمع فاضلاب روستایی استان در منطقه کهک بود. این پروژه که با اعتباری بالغ بر ۲۲۰ میلیارد تومان اجرا شد، حدود ۱۰ هزار نفر را تحت پوشش قرار داد و برای نخستین بار در مناطق روستایی، چرخه کامل جمعآوری، تصفیه و بهرهبرداری مجدد از پساب را عملیاتی کرد. پساب تولیدی این مجتمع امروز علاوه بر حفظ محیط زیست، در اختیار کشاورزان و فضای سبز منطقه قرار گرفته و زمینه ایجاد فعالیتهای اقتصادی جدید، توسعه کشاورزی و افزایش بهرهوری منابع آب را فراهم کرده است. این تجربه نشان داد که مدیریت صحیح فاضلاب میتواند علاوه بر حفظ سلامت جامعه، به توسعه اقتصادی و اشتغال نیز کمک کند.
بازچرخانی آب؛ راهکاری برای عبور از بحران کمآبی
یکی از مهمترین سیاستهایی که با جدیت دنبال میکنیم، توسعه استفاده از پساب تصفیهشده در بخش صنعت و فضای سبز است. در شرایطی که منابع آب شیرین استان محدود است، استفاده مجدد از آب تصفیهشده، بهترین راهکار برای حفظ منابع آبی و تأمین نیازهای توسعهای به شمار میرود. در همین راستا قراردادهایی برای تأمین آب صنایع از محل پساب تصفیهخانههای زابل و زاهدان منعقد شده است. این اقدام ضمن تأمین نیاز صنایع، موجب میشود منابع آب باکیفیت برای مصرف شرب و بهداشت مردم حفظ شود. همچنین بخشی از پساب تولیدی برای توسعه فضای سبز شهری مورد استفاده قرار گرفته و همکاری مطلوبی میان شرکت آب و فاضلاب، شهرداریها و سرمایهگذاران شکل گرفته است. نگاه ما این است که هر مترمکعب پساب تصفیهشده، میتواند جایگزین مصرف آب شیرین در بخشهایی شود که نیازی به آب شرب ندارند و این موضوع نقش تعیینکنندهای در مدیریت منابع آبی استان خواهد داشت.
تعامل میان دستگاهها؛ رمز پیشرفت پروژهها
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که اجرای پروژههای بزرگ بدون همکاری دستگاههای اجرایی امکانپذیر نیست. از همین رو تلاش کردیم ارتباطی مستمر و سازنده با استانداری، فرمانداریها، نمایندگان مجلس، سازمان مدیریت و برنامهریزی، وزارت نیرو و سایر نهادهای مرتبط برقرار کنیم. در قالب سند اجرایی توسعه استان، بیش از ۱۶۰ پروژه اولویتدار شناسایی و بخش قابل توجهی از آنها وارد مرحله اجرا شد. بسیاری از این طرحها اکنون به بهرهبرداری رسیدهاند و سایر پروژهها نیز طبق برنامه زمانبندی در حال تکمیل هستند. اعتقاد دارم مدیران نباید خود را در پیچوخم بروکراسی اداری گرفتار کنند. مردم از ما انتظار دارند مشکلاتشان با سرعت، دقت و مسئولیتپذیری پیگیری شود. به همین دلیل همواره تلاش کردهام شخصاً در شهرستانها، بخشها و روستاها حضور داشته باشم، از نزدیک مسائل را بررسی کنم و تصمیمها بر اساس واقعیتهای میدانی اتخاذ شود.
مدیریت بومی؛ شناختی که توسعه را شتاب داد
یکی از مهمترین مزیتهای مدیریت بومی، شناخت دقیق ظرفیتها، فرهنگ، نیازها و مشکلات هر منطقه است. وقتی مدیر از دل همان استان برخاسته باشد، برنامهریزیها واقعبینانهتر خواهد بود و وعدهها نیز بر اساس امکانات واقعی ارائه میشود. ما تلاش کردهایم با استفاده از ظرفیت دانشگاهها، نخبگان، کارشناسان، مطالبهگران و حتی منتقدان، بهترین راهکارها را برای حل مسائل انتخاب کنیم. باور داریم هیچ توسعه پایداری بدون مشارکت مردم و بهرهگیری از خرد جمعی امکانپذیر نخواهد بود.
چشمانداز آینده؛ توسعهای برای نسل امروز و فردا
سیستان و بلوچستان با وجود همه محدودیتها، از ظرفیتهای ارزشمندی همچون سواحل مکران، منابع دریایی، سدها و فرصتهای بزرگ سرمایهگذاری برخوردار است. اگر این ظرفیتها با برنامهریزی علمی، مدیریت صحیح و مشارکت همه دستگاهها همراه شود، میتوان آیندهای متفاوت برای استان ترسیم کرد. هدف ما تنها رفع مشکلات امروز نیست؛ بلکه تلاش میکنیم زیرساختهایی ایجاد شود که نسلهای آینده نیز از آن بهرهمند شوند. توسعه پایدار زمانی معنا پیدا میکند که ضمن پاسخگویی به نیازهای فعلی، منابع طبیعی و سرمایههای استان برای آینده نیز حفظ شوند.
جمعبندی
آنچه امروز در شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان دنبال میکنیم، صرفاً اجرای پروژههای عمرانی نیست؛ بلکه ایجاد زیرساختی ماندگار برای ارتقای کیفیت زندگی مردم، تأمین امنیت آبی، حفظ محیط زیست و توسعه اقتصادی استان است. دستاوردهای سالهای اخیر نتیجه همدلی میان دولت، وزارت نیرو، استانداری، نمایندگان مجلس، مدیران اجرایی، پیمانکاران و همراهی مردم بوده است. اطمینان دارم با استمرار این رویکرد، تکمیل پروژههای نیمهتمام، توسعه آبرسانی و فاضلاب، بهرهگیری از فناوریهای نوین و استفاده بهینه از منابع موجود، میتوان آیندهای مطمئنتر برای استان سیستان و بلوچستان رقم زد؛ آیندهای که در آن دسترسی پایدار به آب سالم، خدمات بهداشتی استاندارد و بهرهبرداری اصولی از منابع آبی، به یکی از مهمترین دستاوردهای توسعه استان تبدیل شود.
در خاتمه وظیفه می دانم از تمامی مسئولان کشوری و استانی که دغدغه خدمت به مردم عزیزمان را دارند قدردانی ویژه ای داشته باشم و همچنین تشکر صمیمانه ای دارم از همکاران شریف و پرتلاش خود در این شرکت که متعهدانه ما را در اجرای پروژه ها یاری می نمایند .
