سید ستار هاشمی روز سه‌شنبه در نشست با اعضای کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، ضمن ارائه گزارشی از عملکرد و برنامه‌های پیش رو، اظهار داشت: در دولت چهاردهم با وجود محدودیت‌های ذاتی منابع، رویکردی برنامه‌محور اتخاذ شده تا متناسب با اقتضائات کشور، اولویت‌های راهبردی شناسایی و منابع به‌صورت هدفمند تخصیص یابد.
تمرکز بر شبکه ملی اطلاعات و دولت هوشمند
وی با بیان اینکه اطلس اقدامات این وزارتخانه بر اساس نیازهای واقعی کشور تدوین شده است، گفت: دولت هوشمند، شبکه ملی اطلاعات، زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و توسعه خدمات کاربردی ماهواره‌ها، از جمله محورهای راهبردی هستند که در دستور کار وزارت ارتباطات قرار گرفته‌اند.
هاشمی افزود: در ذیل این راهبردها، طرح‌های پیشران تعریف شده که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، بحث «ابر دولت» و ایجاد زیست‌بوم‌های ارتباطی متمرکز است که بر اساس ماده ۱۰۷ برنامه هفتم پیشرفت پیگیری می‌شود.
رشد ۵۰۰ درصدی در توسعه فیبر نوری
وزیر ارتباطات با اشاره به ضرورت تغییر مدل مصرف ترافیک از شبکه سیار به شبکه ثابت، تصریح کرد: برخلاف استانداردهای جهانی که ۷۵ درصد ترافیک بر بستر شبکه ثابت است، در ایران این نسبت دقیقاً برعکس بوده و عمده ترافیک بر بستر شبکه سیار جریان دارد.
وی ادامه داد: با هدف اصلاح این رویه، پروژه بزرگ ملی «گذار از کابل مسی به فیبر نوری» در دولت چهاردهم با جدیت آغاز شده است. اگرچه این فرایند در بسیاری از کشورهای پیشرو سال‌ها پیش آغاز شده و اکنون در مراحل پایانی است، اما ما با برنامه‌ریزی فشرده، رشد حدود ۵۰۰ درصدی را در بحث اتصال منازل و کسب‌وکارها به فیبر نوری در همین مدت کوتاه رقم زده‌ایم.
ساماندهی کد پستی و حکمرانی داده
هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود به بحث شفافیت و انسداد بسترهای فساد با اجرای پروژه جی‌نف اشاره کرد و گفت: حکمرانی داده‌ها بدون هویت‌بخشی دقیق ممکن نیست. در ابتدای دولت، وضعیت کد پستی و داده‌های مکانی قابل‌قبول نبود، اما امروز این پروژه به رشد ۸۶ درصدی رسیده است.
وی افزود: دستورالعملی تهیه شده که تمامی دستگاه‌ها مکلف به استفاده از کد پستی معتبر در ارائه خدمات هستند و امیدواریم با همکاری مدیریت شهری، مشکلات مربوط به تغییرات پویای اطلاعات مکانی نیز برطرف شود.
بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی در هوش مصنوعی
وزیر ارتباطات درباره توسعه هوش مصنوعی نیز اظهار داشت: وزارت ارتباطات متولی توسعه زیرساخت‌های پردازشی و ذخیره‌سازی است. با توجه به محدودیت‌های منابع دولتی، با انجام کار کارشناسی دقیق، فراخوان ایجاد «اپراتورهای هوش مصنوعی» توسط بخش خصوصی منتشر شد.
وی گفت: شرکت‌های متعددی در این زمینه اعلام آمادگی کردند که سه شرکت به مرحله نهایی رسیده‌اند و امیدواریم طی یک ماه آینده، شاهد گشایش جدی در زیرساخت‌های پردازشی کشور باشیم.
منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی در مدار قرار می‌گیرد
هاشمی در خصوص صنعت فضایی کشور تصریح کرد: رویکرد ما در دولت چهاردهم، توسعه کاربردها در حوزه فضایی است. منظومه ماهواره‌ای «شهید سلیمانی» از مهم‌ترین برنامه‌های ماست که در مرحله اول، پرتاب سه ماهواره از این منظومه ۲۴ تایی را تا پایان سال در دستور کار داریم.
وی افزود: خدمات فضایی کشور حتی در شرایط جنگی و با وجود آسیب به برخی زیرساخت‌ها، به‌هیچ‌وجه متوقف نشد و تلاش‌های همکاران ما برای تداوم خدمت‌رسانی با موفقیت ادامه دارد.
اتمام حجت با سامانه‌های موازی و توسعه نسل پنجم
وزیر ارتباطات در پایان با اشاره به چالش تعدد سامانه‌های دولتی گفت: در بحث زیست‌بوم‌های دولت هوشمند، تمرکز ما بر یکپارچه‌سازی سامانه‌هاست تا از سردرگمی مردم در «جنگل سامانه‌ها» جلوگیری شود. همچنین در حوزه نسل پنجم (5G)، علاوه بر آزادسازی فرکانس‌های معطل‌مانده، شهر بابل به‌عنوان نخستین شهر تحت پوشش کامل 5G قرار گرفت و مراکز زیرساختی گلوگاهی کشور نیز پس از یک دهه، با تدبیر ویژه از وضعیت بحرانی خارج شدند.
خسارت ۶۰ هزار میلیارد تومانی به زیرساخت‌های ارتباطی کشور
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در خاتمه جلسه ضمن استماع سخنان نمایندگان با تشریح وضعیت زیرساخت‌های ارتباطی کشور، از بروز ۶۰ هزار میلیارد تومان خسارت به تجهیزات مخابراتی طی حوادث اخیر خبر داد و گفت: با توجه به تخصیص ۱۸ هزار میلیارد تومانی بودجه در سال گذشته، شکاف عمیقی میان هزینه‌های بازسازی و منابع در دسترس وجود دارد که نیازمند توجه ویژه مجلس است.
وی با بیان اینکه استیضاح و طرح سؤال حق قانونی نمایندگان است و دولت با سعه‌صدر آن را پیگیری می‌کند، اظهار داشت: راهبرد اصلی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم، توسعه عدالت‌محور است؛ بر این اساس، اولویت‌بندی استان‌ها نه بر اساس کلیات، بلکه با تمرکز بر مناطقی انجام شده که شاخص‌های آن‌ها پایین‌تر از متوسط کشوری است.
هاشمی در خصوص توسعه شبکه فیبر نوری افزود: ما منابع بیت‌المال را مدیریت می‌کنیم و توسعه فیبر نوری در شهرها و روستاها باید با دو رویکرد «استطاعت مردم» و «توجیه اقتصادی برای اپراتورهای بخش خصوصی» همراه باشد. با این حال، توسعه شبکه در شهرهای پرجمعیت و مناطق دارای توجیه اقتصادی، با جدیت در دستور کار قرار دارد.
هاشمی با اشاره به خسارات وارده به شبکه ارتباطی کشور تصریح کرد: در حوادث اخیر بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی و ۱۰۰ مرکز مخابراتی آسیب دیدند. به عنوان نمونه در منطقه کوهستک، با وجود اصابت موشک به مرکز مخابراتی، همکاران ما در عرض ۳ ساعت ارتباط ۱۶ روستای تابعه را برقرار کردند که این نشان‌دهنده توان عملیاتی نیروهای ماست، اما واقعیت این است که خسارات وارده افزون بر ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که با بودجه تخصیصی فاصله زیادی دارد.
وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه گواهی این تلاش‌ها، بهره‌برداری از ۷۹۰۰ پروژه کوچک و بزرگ ارتباطی در سطح کشور است، ادامه داد: یکی از چالش‌های جدی ما در نصب سایت‌ها، نبود زیرساخت‌های پایه مانند «برق» و «جاده دسترسی» است؛ به عنوان نمونه در جاده گرگان به سمت جنگل گلستان، تجهیزات تهیه شده اما به دلیل نبود برق متوقف مانده است. در این زمینه نیازمند همکاری جدی وزارتخانه‌های نیرو و راه هستیم، چرا که وزارت ارتباطات مجوز هزینه در بخش برق و جاده را ندارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تعامل با شرکت مخابرات ایران گفت: چالش‌های موجود با این شرکت ریشه در خصوصی‌سازی سال ۱۳۸۸ دارد. وضعیت فعلی مطلوب نیست، اما اگر ورود دولت چهاردهم و کمک‌های ما نبود، بسیاری از نقاط کشور دچار خاموشی ارتباطی می‌شدند. برای بهبود وضعیت، نیازمند تأمین منابع پایدار هستیم، زیرا مدل فعلی (درآمد-هزینه) برای پوشش روستایی، با توجه به عدم ورود درآمد کافی در برخی ماه‌ها، چالش‌زاست.
هاشمی در پایان با اشاره به لزوم تغییر در رویکرد ترویجی این وزارتخانه برای آگاهی‌بخشی به مردم درباره خدمات گسترده از حوزه فضا تا امنیت و بانکداری، خطاب به مدیران استانی خود تأکید کرد: یکی از وظایف اصلی مدیران ما، ارتباط مستمر و سازنده با نمایندگان مجلس است. به مدیران استانی تذکر داده شده که باید تعامل نزدیک‌تری با نمایندگان داشته باشند تا مشکلات مردم در کوتاه‌ترین زمان ممکن شناسایی و برطرف شود.
